Rien Vroegindeweij: ‘Nu het virus hier is blijf ik liever binnen. En tik wat woorden tegen het raam’

Rotterdam - Onlangs bracht Rien Vroegindeweij nog de dichtbundel ‘De Rotte is een natte droom’ uit en deze week is hij de Rotterdammer van de Week. Hij is schrijver, dichter, columnist, publicist, stadschroniqueur, vertaler en bloemlezer. Zijn fascinatie voor Rotterdam bleef niet onopgemerkt, zo ontving Vroegindeweij in 2006 de Erasmusspeld en won hij een jaar later de Anna Blaman Prijs.

door Mark Boninsegna

Op je achttiende verhuisde je van Middelharnis naar Rotterdam en je bent hier nooit meer weggegaan. Wat vond je hier dat je daar niet vond? 

“Dat is lang geleden. Goeree-Overflakkee was toen nog een eiland, daar kon je alleen met de boot af. Nogal geïsoleerd. Tijdens de Watersnoodramp van 1953 woonden we een tijd aan de Statenweg in Rotterdam. In de buurt was de grote noodwinkel van Galeries Modernes. Daar ging ik elke dag kijken. Ik wist toen al dat ik later in een grote stad wilde wonnen. In Rotterdam ging ik naar de Academie van Beelden Kunsten, afdeling tekenen en schilderen.”

Rotterdam is een flinke inspiratiebron voor je. Kun je uitleggen hoe dat komt?

“Langzamerhand ontdekte ik dat ik beter kon schrijven dan tekenen en schilderen. En begon ik met het schrijven van gedichten. Het heeft wel even geduurd voor het tot publicatie kwam. In 1973 verscheen mijn eerste dichtbundel,’Een vliegtuig van beton’, bij De Bezige Bij in Amsterdam. Maar van dichten alleen kun je niet leven. In de jaren zeventig ontstond er in Rotterdam een nieuw bewustzijn, zou je kunnen zeggen, er gebeurde ineens veel op allerlei gebied. Daar viel wat over te schrijven.”

Wat maakt Rotterdam zo bijzonder voor jou?

“Om met de dichter J.C. Bloem te spreken: Rotterdam is niet interessant door wat het heeft, maar door wat het mist. Ondanks de enorme ontwikkeling van de laatste decennia is Rotterdam in veel opzichten als het ware een halve stad. Er is veel niet. Maar in dat niemandsland is het goed toeven. Daar voel ik me thuis.”

Met Jan Oudenaarden richtte je het Rotterdammologisch Instituut op en hebben jullie samen acht boeken over de stad uitgebracht.

“Jan ken ik al zolang ik in Rotterdam woon. We komen allebei uit wat we vroeger ‘de sien’ noemden. Stelletje ongeregeld dat nog alle kanten op kon, het was de dood of de gladiolen. Jan weet alles van Rotterdam. In die kennis hebben we elkaar gevonden. Van ons laatste boek ‘Rotterdam’ zijn 6000 exemplaren verkocht.”

Is er nog een boek dat je heel graag over de stad, of iets, of iemand in de stad zou willen maken?

“Ik was bezig met ‘Stadgenoten’, waarin ik mijn memoires van vijftig jaar literair en cultureel leven in Rotterdam wil bundelen. Maar de uitgever kreeg de voorfinanciering niet rond. De commissie Letteren en Erfgoed, adviseerde de gemeente geen subsidie te verstrekken. Je vraagt je af wat ze met erfgoed bedoelen. Maar goed, dat boek komt er nog wel.”

Je was ook coördinator van De Eenzame Uitvaart, uitvaarten voor mensen zonder familie.

“In zeven jaar hebben we met een groep van Rotterdamse dichters 21 begrafenissen begeleid van mensen die in volstrekte eenzaamheid waren gestorven en werden begraven. Dat waren stuk voor stuk schrijnende gevallen. We schreven voor die persoon een gedicht en lazen dat aan het graf voor. In 2016 heeft wethouder Hugo de Jonge, de huidige minister besloten het convenant met de Stichting Eenzame Uitvaart eenzijdig op te zeggen.

Speelt het raam nu je in quarantaine zit een grote rol in je leven?

Mag ik deze vraag beantwoorden met een kort gedicht:

’Nu het virus hier is blijf ik liever binnen.
en tik wat woorden tegen het raam
van de wereld buiten, de straat is verlaten,
de komst van de vuilniswagen een attractie.’

Quarantaine is het gelukkig niet, want ik mag nog naar buiten. Af en toe een wandeling langs de prachtige, ontbloeiende singel in de buurt. Maar de ‘intelligente lockdown’ dwingt wel tot overpeinzingen, een herschikking van gewoontes. Ik ben wel gewend om in afzondering te werken, maar ik ga ook graag de stad in. Rotterdam ziet er nu uit als een zondagmorgen in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Uitgestorven en verlaten.”