Hoe twee totaal verschillende politici het nieuwe havenbeleid vorm gaven

Rotterdam - Landelijk lukte het hun partijen niet om samen in de regering te komen. Maar in Rotterdam vonden Mina Morkoç (PRO) en Tim Versnel (VVD) elkaar wél aan de onderhandelingstafel. Tijdens weken met veel pizza en weinig slaap gaven ze het nieuwe Rotterdamse havenbeleid vorm. In een tijd dat politici juist vaak opvallen door geruzie en gekrakeel.

Door Emile van de Velde

Uiteraard: er waren ook andere partijen bij het proces betrokken. En er schoven tal van deskundigen aan om Morkoç en Versnel verder te helpen. Maar ze deden het héél vaak met zijn tweeën. Terwijl hun partijen toch behoorlijk ver uit elkaar liggen als het gaat om zaken als economie, werkgelegenheid, klimaatbeleid en energietransitie. Maar ze vonden elkaar toch. Tijdens lange sessies op het stadhuis en in het Kralingse Bos. Met pizza. Hij met kappertjes, zij met mozzarella. 

Schäffen

Versnel: “Het líjkt alsof er grote verschillen tussen onze partijen zijn. En dat is ook heus wel zo. Maar we hadden heel erg het besef dat we er met elkaar moesten uitkomen.” Morkoç: “Het moest. Voor de stad. Voor alle mensen die rond de haven wonen, de bedrijven, de mensen die er werken, de ngo’s. We hadden heel erg een gevoel van urgentie, dat we het zouden schäffen.” Versnel: “Je moet verantwoordelijk nemen. Als wíj het eens zouden kunnen worden, dan kregen we de rest ook wel mee. Dat bleek, want ook onze partijen hebben zich achter de plannen geschaard.”

Een voorbeeld

En dat in een tijd dat eensgezindheid in de politiek lang niet altijd vanzelfsprekend is. Morkoç: “Ik denk dat dit een voorbeeld is voor de landelijke politiek in Den Haag. Maar ook naar de politiek in Rotterdam zelf.” Versnel: “In onze stad staan mensen nog weleens tegenover elkaar. Maar we hebben het toch gewoon met elkaar te doen. In de politiek is het beleid vaak wispelturig. Maar de stad rekent wél op ons. Dus we hebben onze ego’s aan de kant geschoven.”

Boterham

Het ging uiteindelijk vaak over punten en komma’s, over woordjes. Versnel: “Ik zei dan dat mensen wel een boterham in de haven moesten kunnen verdienen, dat vond Mina te plat. En, heel belangrijk: ‘actief aandeelhouderschap’ is iets anders dan ‘activistisch aandeelhouderschap.’

Den Haag en Brussel

Dat actieve aandeelhouderschap betekent dat de gemeente als aandeelhouder van de haven een grotere stempel wil gaan drukken. Morkoç: “Regie nemen. Keuzes maken, afspraken. Op het gebied van energietransitie, duurzaamheid, waterstof in plaats van fossiele brandstoffen. De haven moet uiteindelijk in 2050 klimaatneutraal zijn. Bedrijven die daar niet in mee willen, moeten dan maar weg.” Versnel: “Uitéíndelijk, niet meteen. Eerst moeten we de voorwaarden scheppen om te zorgen dat bedrijven mee kunnen in onze ambities. Dan gaat het over stikstofruimte, netcongestie, infrastructuur. De gemeente moet niet meteen naar de landelijke of Europese overheid kijken. We moeten eerst laten zien wat we zelf al doen. En daar hebben we veel geld voor uitgetrokken.” Morkoç: “Tim is de wethouder, ik controleer vanuit de gemeenteraad hoe hij het doet. Of hij bijvoorbeeld wel genoeg gaat lobbyen in Den Haag en Brussel. Desnoods zet ik hem zelf op de trein.”

Mensenrechten

Over wat er in de treinen zit die door het havengebied rijden, zijn de twee duidelijk. Morkoç: “We willen niet dat er goederen door de haven gaan die gebruikt worden voor het schenden van mensenrechten.” Versnel: “Dat laten we de politiek in Den Haag weten.”

Cruiseschepen

Wat we wél in Rotterdam blijven zien, zijn de cruiseschepen. Morkoç: “Het is geen geheim dat mijn partij die het liefst ergens op de Maasvlakte zou willen zien. Maar dit is een goed voorbeeld van wat er in de onderhandelingen is uitgekomen.” Versnel: “Ja, hier denken we verschillend over. Ik vind die schepen ontzettend leuk. Maar we willen wel dat ze schoner worden, walstroom moet leidend zijn.” Morkoç: “Ook voor de mensen die in de omgeving wonen hè.” Versnel: “We willen de cruisevaart stimuleren alleen met de meest schone schepen naar Rotterdam te komen.”

Europa

Het beleid van de nieuwe coalitie (met naast VVD en PRO ook D66, CDA en Volt) richt zich niet alleen op komende vier jaar, maar op de periode tot 2050. Zeker als het om de haven gaat. Dán spreken Morkoç en Versnel als één: “We geloven erin dat Rotterdam als havenstad een leidende rol kan spelen in Europa. Dat we de sterkste én de groenste haven van Europa kunnen zijn.”

Wereldhavendagen

En die haven wordt komende week gevierd, tijdens de Wereldhavendagen van 4, 5 en 6 september. Versnel: “Ik ga er altijd heen. Voor de demonstraties, naar de innovatiekade om alle nieuwe ontwikkelingen te zien. Maar ik ben ook erg gefascineerd door de krijgsmacht.” Morkoç: “Ik ben natuurlijk niet voor niets havenwoordvoerder geworden, dus ik heb zéker gevoel voor de haven. Al vind ik wel dat er best wat meer een kritische noot mag klinken op de Wereldhavendagen. Als het te veel greenwashing wordt, kan dat ongemakkelijk voelen. Maar natuurlijk snap ik dat het een feestelijk evenement is.” Versnel: “We spreken het altijd uit als Wereldhávendagen. Maar het is Wéreldhavendagen. Rotterdam heeft een wereldhaven.”