De Karel Doorman in zijn element op de Nieuwe Maas

Rotterdam - De geschiedenis van Rotterdam in de twintigste eeuw is uiteraard niet exact in 1900 bij de eeuwwisseling begonnen. In de historische rubriek ‘Oh ja, zo was het’ laten we regelmatig een beeld van Rotterdam uit de vervlogen jaren van de 20e eeuw de revue passeren. Aflevering 65.

Het vliegdekschip, of eigenlijk vliegkampschip Hr.Ms. Karel Doorman is een van de bekendste Nederlandse marineschepen. Ook in de Rotterdamse haven was het in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw een vertrouwde verschijning. Oorspronkelijk was het gebouwd als HMS Venerable van de Britse Colossusklasse. De ‘dikke boot’ was het tweede vliegkampschip van de Koninklijke Marine, eerder, in de  jaren 1946-1948 werd een hulpvliegdekschip van de Britten geleend en dat voer onder dezelfde naam. De Karel Doorman was het laatste vliegdekschip van de Koninklijke Marine. 

De Karel Doorman was - tot de komst van de huidige Zr.Ms. Karel Doorman, het logistieke ondersteuningsschip dat in april 2015 aan de marinevloot is toegevoegd - qua lengte en breedte tevens het grootste schip dat ooit bij de Nederlandse marine heeft gevaren. Het schip is vernoemd naar schout-bij-nacht Karel Doorman, die in 1942 tijdens de Slag in de Javazee als eskadercommandant met het vlaggenschip Hr.Ms. De Ruyter ten onder is gegaan.

In 1948 kwam De Karel Doorman bij de Koninklijke Marine in dienst. Op 1 augustus 1955 begon een uitgebreide modernisatie het schip ter verbetering van de accommodatie van de bemanning en tevens een technische modernisatie van het vliegdek om het schip geschikt te maken voor gebruik door straaljagers. Van augustus 1955 tot juni 1958 werd het bij de Schiedamse scheepswerf Wilton-Fijenoord verbouwd. Het schip bood aanvankelijk ruimte aan ongeveer 30 vliegtuigen. Door het gebruik van grotere en zwaardere toestellen na de verbouwing waren dat er nog 20.

Lees verder onder foto’s >

De Karel Doorman op stroom voor anker op de Nieuwe Maas, ter hoogte van het Noordereiland, 27-31 mei 1958. Op de achtergrond de Maasbruggen en links het gebouw van de Nederlandse Bank aan de Boompjes. Foto: Collectie Ary Groeneveld / Stadsarchief Rotterdam

De gemoderniseerde Karel Doorman op de Nieuwe Maas ter hoogte van Parkkade en Wilhelminakade met onder meer sleepboten van scheepswerf Wilton-Fijenoord, 27-31 mei 1958. Foto: Collectie Ary Groeneveld/ Stadsarchief Rotterdam

De modernisering verliep overigens niet helemaal naar ieders wens. ‘Door vele nieuwe ideeën en rekenfouten werden de kosten van de verbouwing steeds hoger en meer dan geraamd. Daarnaast bleek dat de Doorman later gereed zou zijn dan gepland. Dat leverde in de Tweede Kamer veel kritiek op, de PvdA vroeg zich af of de carrier nog moest blijven. Om discussies te voorkomen werd de Doorman in 1958 weer stilletjes in dienst gebracht’, zo valt te lezen op marineschepen.nl. 

Lees verder onder foto >

De Hr. Ms. Karel Doorman aan de Parkkade, 31 maart 1964. Foto: Collectie Ary Groeneveld / Stadsarchief Rotterdam

In de loop van de jaren zestig werd besloten om alle investeringen in de Karel Doorman te staken en het schip in 1970 uit de vaart te halen. Het liep echter iets anders, want twintig jaar na indienststelling werd Karel Doorman op 28 mei 1968 getroffen door een brand in de voormachinekamer en later in de achtermachinekamer. De schade was groot, maar zou door de marine zelf verholpen kunnen worden. Maar dan was de Doorman zeker vijf maanden niet beschikbaar en de kosten voor reparatie vlak voor de geplande uitdienststelling waren te hoog. Er werd dan ook besloten om de Karel Doorman vervroegd uit dienst te stellen en te verkopen.

Lees verder onder foto >

Vliegkampschip Karel Doorman met sleepboten op de Nieuwe Maas, varend ter hoogte van de scheepswerf ‘Vlaardingen Oost’ en op weg naar Schiedam, 18 oktober 1968. Foto: Collectie Ary Groeneveld / Stadsarchief Rotterdam

Op 8 oktober 1968 werd Hr.Ms. Karel Doorman daarom voor de laatste maal uit dienst gesteld. Op 14 oktober 1968 werd het voor 9,5 miljoen gulden aan Argentinië verkocht, waar het dienst zou gaan doen als Veinticinco de Mayo (‘25 de Mayo’). Tijdens de Falklandoorlog in 1982 was het schip nog in dienst. In juni 1986 werd het uit de vaart genomen. Het schip is in 1999 bij Alang (India) op het strand gezet en gesloopt. 

Overdrachtceremonie op scheepswerf Wilton-Fijenoord in Schiedam van de Karel Doorman aan de Argentijnse marine, die het schip doopte met de naam ‘25 de Mayo’, 8 augustus 1969. Foto: Collectie Ary Groeneveld / Stadsarchief Rotterdam

Zie voor aflevering 64: