Bijna 5.000 kilo Rotterdams erfgoed keert terug naar Feijenoord

Rotterdam - Een zandstenen gevaarte van bijna 5.000 kilo keert na ruim een eeuw terug naar Feijenoord. Het monumentale timpaan van het voormalige Pesthuis krijgt vanaf 18 september een plek op het voormalige terrein van Hunter Douglas aan de Piekstraat. Precies in het gebied waar het bouwwerk ruim drie eeuwen geleden stond.

Het timpaan werd in 1717 gemaakt voor het Pesthuis op Feijenoord. Bescheiden is het bepaald niet. Het gevaarte is 9,4 meter breed, ruim twee meter hoog en weegt 4.980 kilo. In het beeldhouwwerk zijn zeven familiewapens van Rotterdamse vroedschapsleden te zien. Aan weerszijden liggen twee zogenoemde stroomgoden. Zij verwijzen naar de Maas, de Rotte en het water dat onlosmakelijk met Rotterdam verbonden is.

Het Pesthuis verdween rond 1900. Het timpaan bleef wel behouden en maakt sinds 1910 deel uit van de collectie van Museum Rotterdam. Nu komt het tijdelijk terug naar de plek waar zijn geschiedenis begon.

Van galgenveld tot industrie

Ook het terrein zelf kent een bijzondere geschiedenis. Eeuwen geleden was dit nog een zandplaat in de rivier. Eind zestiende eeuw werd het gebruikt als galgenveld van de Rotterdamse admiraliteit. Dat lag destijds bewust ver buiten de stad. Later werd hier een Pesthuis gebouwd, bedoeld om mensen met besmettelijke ziekten buiten de dichtbevolkte stad op te vangen. Het gebouw was in 1716 klaar, maar zou uiteindelijk nooit als pesthuis worden gebruikt.

In de eeuwen daarna kreeg het verschillende bestemmingen. Een belangrijk omslagpunt volgde in 1825, toen de Nederlandsche Stoomboot Maatschappij zich op het terrein vestigde. Het was het begin van de ontwikkeling van Feijenoord tot een belangrijk industriegebied. Veel later werd het terrein bekend door Hunter Douglas.

Foto: Sabine van der Vooren.

Timpaan terug naar huis

Dat het bijna vijf ton zware timpaan juist nu terugkeert, heeft alles te maken met de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam (IABR). De twaalfde editie wordt van 18 september tot en met 29 november gehouden in de Piekfabriek op het voormalige Hunter Douglas-terrein.

Het thema is dit jaar SYSTEMS OF SUPPORT. De biënnale kijkt onder meer naar de manier waarop water, energie, materialen, wonen en infrastructuur de stad en onze leefomgeving bepalen. Het historische timpaan wordt onderdeel van een installatie van architectenbureau LNML, dat onderzoek doet naar het hergebruik van steen. Daarmee komen op de Piekstraat verleden en toekomst letterlijk bij elkaar.

Nieuwe toekomst voor terrein

Want ook het voormalige industrieterrein zelf staat voor een grote verandering. De komende jaren moet het gebied een nieuwe bestemming krijgen met ruimte voor wonen, werken en voorzieningen. Volgens Saskia van Stein, algemeen en artistiek directeur van de IABR, is kennis van het verleden daarbij belangrijk.

“Wie de geschiedenis van een plek begrijpt, weet beter welke toekomst er mogelijk is. De Piekfabriek laat zien hoe het industriële verleden niet hoeft te verdwijnen, maar juist de inspiratie en identiteit kan vormen voor een nieuwe wijk in onze stad.” Bezoekers kunnen het timpaan van 18 september tot en met 29 november bekijken tijdens de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam in de Piekfabriek aan de Piekstraat 2. De officiële opening is donderdag 17 september.