Faouzi Achbar richt zich in zijn nieuwe carrière op Rotterdamse gedupeerden van het toeslagenschandaal

Rotterdam - Nog steeds wachten duizenden Rotterdamse gedupeerden van het toeslagenschandaal tot, in ieder geval gedeeltelijk, hersteld is wat ze door de overheid is aangedaan. Faouzi Achbar is letterlijk een dag na zijn afscheid als wethouder begonnen als bestuurder van Stichting (Gelijk)waardig Herstel (SGH), om deze mensen te helpen.

Bij SGH krijgen gedupeerde ouders de mogelijkheid om, in hun eigen tempo, aan een getrainde luisterend schrijver hun verhaal te vertellen. Op basis van het uiteindelijke feitenrelaas berekenen schade-analisten of iemand recht heeft op een schadevergoeding. 

Enorme opgave

Achbar: “Ik hoop dat ik met mijn ervaring en expertise iets kan betekenen. Er ligt nog steeds een enorme opgave. In Rotterdam wachten op dit moment ruim 3000 mensen op een luisterend schrijver. Vanaf het moment dat ze zich aanmelden, kan het twee tot drie maanden duren voordat ze aan iemand gekoppeld zijn. Dat vind ik te lang.”

Achbar was afgelopen vier jaar wethouder in Rotterdam. Hij hield zich bezig met onder meer sport en welzijn. Maar omdat twee wethouders, die zich namens zijn partij (DENK) bezighielden met het toeslagenschandaal, voortijdig stopten, kreeg hij ook (tijdelijk) met dat onderwerp te maken. 

‘Van dichtbij zag ik hoe heftig het is’

Achbar: “Ik heb toen een soort deepdive gemaakt. Natuurlijk wist ik al hoe erg het voor veel mensen is geweest, maar in die periode heb ik van dichtbij nog eens extra meegekregen hoe heftig het was.”

Jarenlang werd door de Belastingdienst kinderopvangtoeslag bij ouders teruggevorderd. Onterecht, bleek pas veel later, maar toen zaten tienduizenden mensen al diep in de schulden. Achbar: “Ik werkte vroeger als docent in Rotterdam-West. Jaren later kwam ik een moeder tegen die vertelde dat ze gedupeerde was in de tijd dat haar zoontje bij me in de klas zit. Achteraf ging ik allerlei dingen veel beter begrijpen, maar toen wisten we dat helemaal niet. Ja, dat kinderen zonder eten op school kwamen, dat zag ik wel. We begonnen altijd met samen ontbijten in de klas. Ik weet niet of dat met het toeslagenschandaal te maken had, maar dat zou dus goed kunnen.”

Lees verder onder de foto.

SGH werd opgericht door prinses Laurentien (rechts op de foto). In het midden Abigail Norville. Links Queensuhaily, kind van gedupeerde ouders. Norville en Laurentien stonden mede aan de basis van RISE, een Rotterdams initiatief waarbij kinderen ven gedupeerden geholpen worden. Zie ook riseherstel.nl. Foto: Rhalda Jansen

Abigail Norville

Eerder dit jaar werd duidelijk dat er een nieuw stadsbestuur zonder DENK zou komen. Zonder Achbar dus. En zonder Abigail Norville, die zich als wethouder sterk had gemaakt voor gedupeerden. Zij stond mede aan de basis van RISE, waarbij in Rotterdam kinderen (inmiddels allang volwassen) van gedupeerden geholpen worden. En ze spoorde Achbar aan ook met het toeslagenschandaal aan de slag te gaan. “Eén dag na mijn afscheid als wethouder had ik het eerste gesprek bij SGH.”

Spannende tijden

Er breken spannende tijden aan bij Stichting (Gelijk)waardig Herstel. De regering heeft laten weten eind 2027 het toeslagenschandaal af te willen sluiten. Achbar: “Maar daar laten we ons niet door leiden. Ouders mogen zélf de regie houden. Herstel kan er niet komen onder tijdsdruk.”

‘Vertrouwen heeft flinke dreun gekregen’

Binnenkort is er een andere deadline. Mensen die een traject ingaan op weg naar de financiële genoegdoening waar ze recht op hebben, moeten vóór 1 oktober kiezen uit twee opties: via de overheid bij Mijn Herstel óf via SGH. Achbar: “Bij Mijn Herstel moet je zelf veel doen, allerlei bewijsstukken uploaden. Bij SGH gaan we meer uit van de mens, van vertrouwen. En we zijn dus niet van de overheid, want het vertrouwen in de overheid heeft bij gedupeerden vaak echt een flinke dreun gekregen.”

Prinses Laurentien

Stichting (Gelijk)waardig Herstel, SGH, werd in 2023 samen met gedupeerde ouders opgericht door prinses Laurentien. In de SGH-route krijgen ouders de mogelijkheid om op eigen tempo aan een getrainde Luisterend Schrijver hun verhaal te vertellen. Op basis van het uiteindelijke feitenrelaas berekenen schade-analisten of iemand recht heeft op een schadevergoeding. De Verteller is leidend, neemt het initiatief voor een kennismaking, bepaalt waar en wanneer de gesprekken plaatsvinden.

Luisterend Schrijver

Achbar: “Ja, ik heb me inmiddels zelf ook aangemeld om Luisterend Schrijver te worden. Want er zijn erg veel mensen nodig. Landelijk is er wel een goede dekking, maar hier niet. Er zijn er in deze regio nu 1034, en er wachten op dit moment meer dan 3000 Vertellers. Rotterdam is veel massaler getroffen door het toeslagenschandaal, net als bijvoorbeeld Amsterdam en Almere. Op korte termijn zou ik blij zijn met 200 nieuwe Luisterend Schrijvers, maar voor het einde van het jaar hoop ik op 1000 mensen extra.”

Zelf Luisterend Schrijver worden? Dat kan! Kijk voor meer informatie en aanmelden op gelijkwaardigherstel.nl.

Schaamte, angst en wantrouwen

Vlak na het interview heeft Faouzi Achbar zijn volgende afspraak. Ninny Duarte Lopes en Angelique Soares zijn actief bij De Volhouders, een netwerk in Rotterdam-West van mensen die gedupeerd zijn door het toeslagenschandaal. Het is één van de vele partijen op dit gebied waarmee Faouzi Achbar deze weken kennismaakt in zijn nieuwe baan. 

Soares en Duarte Lopes zijn zelf gedupeerd door het schandaal en proberen nu andere mensen te helpen. Er is een lotgenotengroep, er zijn spreekuren, evenementjes waar mensen samenkomen.

“Er blijft heel veel onder de radar”, vertel Duarte Lopes. “Er is schaamte, angst, wantrouwen. Wij proberen mensen ondersteuning te bieden. Tot mensen die gevlucht zijn naar het buitenland aan toe. Gevlucht voor de Nederlandse overheid. En als iemand dan terug wil keren, lukt dat vaak nauwelijks.” 

Soares: “We hebben het zelf ook meegemaakt. Ik ben meer dan twintig jaar later nu nog bezig met herstel. We hebben in de loop der jaren allemaal weleens het gevoel gehad van ‘ligt het nou aan mij?’ Maar dat ligt het dus niet.”

Achbar vertelde in het interview al iets opvallends over al die duizenden Rotterdamse gedupeerden. “Het klinkt gek, want fijn is het natuurlijk niet, maar vaak kennen mensen ook weer veel andere mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. Omdat het algoritme vaak mensen in dezelfde buurt uitzocht. Daardoor hebben ze wel een soort steun aan elkaar.”