Het verhaal achter de nieuwe groene blikvanger aan de Maas: ‘Een soort kunstwerk dat mensen weet te inspireren’

Rotterdam - Achter het winnende ontwerp Rotterdam Rocks! zit een duidelijke missie: mensen inspireren om samen aan de toekomst te werken. Initiatiefnemer Don Ritzen wil langs de Maas geen gewoon gebouw neerzetten, maar een plek maken waar natuur, kunst, ontmoeting en duurzaamheid samenkomen.

Door Cassandra Oostrom

De aanleiding voor Rotterdam Rocks! ligt bij de oprichting van Shift, de sociale onderneming van Ritzen. “De conclusie waar we vijftien jaar geleden mee begonnen, was dat klimaatverandering een enorm probleem is. Als je daar alleen naar kijkt, is dat heel deprimerend.” Maar volgens Ritzen zag hij ook een andere kant. “Op andere plekken in de wereld zag ik plekken waar mensen juist geïnspireerd raakten. Waar een positieve beweging ontstond.”

Die positieve beweging werd de basis voor Shift. De weg daar naartoe verliep niet altijd makkelijk. “We zijn failliet gegaan. Dan word je misschien gezien als een loser. Maar juist daardoor zijn we gestart met het idee: mensen met een droom willen we verder helpen.”

Geen gewoon gebouw

Die gedachte komt terug in Rotterdam Rocks!. Het ontwerp van MVRDV won de internationale architectuurwedstrijd voor de nieuwe blikvanger aan de Maas. Het plan bestaat uit zeven gestapelde ‘rotsen’ die samen een groen landschap vormen.

Voor Ritzen draait het niet alleen om de vorm van het gebouw. “We hadden een plek nodig met een bepaald programma. Een plek waar mensen bij elkaar kunnen komen, met workshopruimtes en mogelijkheden om samen aan een betere toekomst te werken.”

De inspiratie kwam volgens hem uit verschillende richtingen. “Het is een kruising tussen een ervaring die ik in Azië heb gehad, bijvoorbeeld TeamLab, en de manier waarop kunst en architectuur samenkomen.” Ook bekende gebouwen uit het verleden spelen een rol in zijn denken. “Kijk naar de Sagrada Família. Dat is meer dan alleen een gebouw. Het is een symbool voor een bepaalde tijdsgeest.”

Het is een kruising tussen een ervaring die ik in Azië heb gehad, bijvoorbeeld TeamLab, en de manier waarop kunst en architectuur samenkomen. Foto: MVRDV.

Een plek waar Rotterdam trots op kan zijn

Met Rotterdam Rocks! wil Ritzen een plek creëren die iets losmaakt bij bezoekers. “Het moet je gewoon in een staat van fascinatie brengen. Geen gebouw waar je alleen naar kijkt, maar een plek waar natuur en mensen in symbiose samenkomen.” Hij ziet het gebouw bijna als een kunstwerk. “Een soort kunstwerk dat mensen weet te inspireren. Iets wat anders is dan een gebouw.”

De ambitie is groot. “We willen een plek maken waar Rotterdammers trots op kunnen zijn. Een plek die helpt om Rotterdam mooier, groener en socialer te maken.” Daarbij denkt Ritzen nadrukkelijk ook aan jongeren. “We willen daar bijvoorbeeld scholieren naartoe halen. Dat mensen binnenkomen en denken: hier gebeurt iets.”

Duurzaamheid positief maken

Volgens Ritzen is het onderwerp duurzaamheid vaak zwaar geworden. “Het is een heel beladen onderwerp. Je kunt bijna niet meer over duurzaamheid praten zonder dezelfde problematiek te benoemen.” Met Rotterdam Rocks! wil hij juist een andere toon laten zien. “Het mooie is dat we die positiviteit centraal zetten. Juist daardoor kan je boven het maaiveld uitsteken en krijgt het onderwerp de aandacht die het verdient.”

De reacties op het ontwerp zijn verschillend. “Je hebt mensen die zeggen: wauw, wat gaaf, wat inspirerend, wat tof. Helemaal groen, daar wil ik graag naartoe.” Maar er zijn ook kritische reacties. “Anderen zeggen: hoezo nou zo’n groot gebouw? Waarom geen woningen?” Daar heeft Ritzen begrip voor, maar hij benadrukt dat Rotterdam Rocks! een ander doel heeft. “Wij zijn geen woningontwikkelaar. Het gaat ons niet om bouwen om het bouwen. Het gaat om een plek maken die mensen inspireert.”

De reacties op het ontwerp zijn verschillend. Foto: MVRDV.

Samen met de stad bouwen aan de toekomst

De komende periode wordt het ontwerp verder uitgewerkt. Daarbij wil Shift samen met de gemeente, bewoners en andere partijen kijken wat er nodig is. “Participatie is belangrijk. We willen kijken wat er speelt in de wijk en hoe we daarmee kunnen samenwerken.”

De planning is om in 2028 met de bouw te starten en Rotterdam Rocks! in 2032 te openen. “Je hebt nooit honderd procent zekerheid bij zo’n ontwikkeling, maar we hebben alle vertrouwen.”

Volgens Ritzen laat het project nu al iets typisch Rotterdams zien. “Rotterdam is een stad waar mensen de schouders erachter zetten. Ik vind het fantastisch wat het tot nu toe heeft losgemaakt.” Uiteindelijk moet Rotterdam Rocks! volgens hem een plek worden die bij de stad hoort. “Een plek voor Rotterdam.”