Op bezoek in het geheime oefendrugslab van de politie, in een kelder middenin Zuid

Rotterdam - In een kelder middenin Zuid, in een woonwijk, heeft de Rotterdamse politie een oefendrugslab gebouwd. Daar leren politieagenten en boa’s hoe ze bepaalde geuren kunnen herkennen als ze ergens naar binnen gaan. Om te voorkomen dat het fout gaat. Zoals begin 2024 aan de Schammenkamp in Zuidwijk gebeurde.

Door Emile van de Velde

Dat het nep-drugslab in een dichtbevolkte wijk (de exacte locatie moet uiteraard geheim blijven) gebouwd werd, is geen toeval. Kleine, vaak amateuristische, werkplaatsen om cocaïne schoon te wassen en te versnijden, bevinden zich steeds vaker in woongebouwen. En daar komen grote hoeveelheden aceton bij aan te pas, een uiterst brandbaar chemisch goedje dat nodig is om de coke met procaïne te versnijden. Dat is lucratief voor criminelen. Met procaïne kun je vrij eenvoudig je hoeveelheid drugs groter maken en de financiële winst verveelvoudigen. 

Lees verder onder de foto.

De Schammenkamp in Zuidwijk begin 2024. Foto: Nieuws op Beeld

Catastrofale explosie

Aceton zorgde in januari 2024 voor een catastrofale explosie aan de Schammenkamp. Drie mensen kwamen om het leven, de ravage was enorm, woningen en bedrijfsruimtes werden door de klap met de grond gelijkgemaakt. “Hoe afschuwelijk deze tragische gebeurtenis ook was, dat heeft ons wel geholpen om in te zien dat we aandacht moesten besteden aan het herkennen van zo’n drugslab.”

Lees verder onder de foto.

Foto: Vera Cornel

Flatgebouw Hoogvliet

Aan het woord is Jan-Dirk (’doe maar geen achternaam’). Hij houdt zich bezig met ondermijning. En weet uit eigen ervaring hoe vaak het maar op het nippertje goed is gegaan, hoe vaak er nét geen nieuwe ‘Schammenkamp’ ontstond. Hij vertelt over het flatgebouw in Hoogvliet dat aan een ramp ontsnapte. “Je moet je voorstellen dat voor 1 kilo procaïne er 10 liter aceton nodig is. Als dat met een bepaalde verhouding in de lucht zit, is een vonkje van onze portofoon, of van het synthetische shirt dat ik draag, al genoeg is voor een fataal vlammetje. En aceton zakt naar beneden. Die flat in Hoogvliet had kunnen exploderen als iemand er in een kelderbox had staan klussen of zo.”

Lees verder onder de foto.

Foto: Vera Cornel

Brand in een keuken

Zijn collega Robin komt met een voorbeeld van een bedrijfspand in de buurt van de Waalhaven. “Daar was brand uitgebroken in een keuken waar ze bezig waren met drugs. Tien meter verderop stond duizend liter aceton. De brandweer was er gelukkig op tijd bij. We leren hier dat we ons meteen terugtrekken en de brandweer inschakelen als we aceton ruiken of een drugslab herkennen. Ik ben zelf ook zo’n held geweest die eerst bijvoorbeeld verdachten wilde aanhouden. Of de boel wilde luchten. Als je een chemische lucht ruikt, zegt je boerenverstand: luchten. Maar dat moet je juist niet doen. Juist als er zuurstof bijkomt, kan er een brand of explosie ontstaan.”

Lees verder onder de foto.

Foto: Vera Cornel

Logo’s drugsorganisaties

Het oefendrugslab is er nu zo’n twee maanden. Er hebben al zo’n 175 politieagenten geoefend. Ook boa’s van de gemeente krijgen er trainingen. Net als brandweerlieden en wellicht zelfs medewerkers van woningcorporaties. Alles in de kelder is echt. In beslag genomen tijdens politie-invallen. Van perserijen tot wasinstallaties, van de aceton (nee, niet in die hoeveelheden dat het gevaarlijk is voor de buren) tot de logo’s van drugsorganisaties. Het nagebouwde drugslab is ingericht precies zoals er zoveel zijn in Rotterdam: klein, rommelig, amateuristisch. En levensgevaarlijk. Het zijn niet de grote drugslaboratoria voor pillen die je in Brabantse tv-series ziet, maar kleine cocaïnefabriekjes. In kelders en in flatjes.

Lees verder onder de foto.

Foto: Vera Cornel

Recept aan de muur

Er hangt zelfs een recept aan de muur. Jan-Dirk: “Dat heb ik overgeschreven van een echt recept. Je ziet vaak dat Colombianen een eigen recept hebben en naar Rotterdam komen om te checken of alles wel op hun manier gaat. Op alle blokken cocaïne staat uiteindelijk ook een eigen logo. Om te herkennen als er partijen gestolen worden, en als kwaliteitsstempel. Als je dus opeens erg veel Spaanstaligen in je portiek hebt lopen, is dat al een indicatie. En als er een wit busje met de achterkant naar de ingang van een woning staat waar vaten uitgeladen worden, kan het om aceton gaan. Vaak afkomstig uit Polen.”

Lees verder onder de foto.

Foto: Vera Cornel

Proef op de som

De politie hoopt natuurlijk op tips van omwonenden die verdachte zaken zien of ruiken. Bijvoorbeeld via 0800 7000, waar je anoniem meldingen kunt doen. Robin: “Zeker in grote stadswijken melden mensen niet altijd alles. Of ze worden met wat geld overgehaald hun mond te houden. Bij het inrichten van ons oefenlab hebben we de proef op de som genomen. Terwijl we al die spullen naar binnen brachten, is er niet één melding binnengekomen...”