Bankjes weggehaald of vijandig gemaakt: ‘Dat maakt Rotterdam geen gastvrije stad’

Rotterdam - Op de Westersingel is het onmogelijk gemaakt om op een bankje te liggen. Op het Schouwburgplein zijn de bekende groene zitelementen zelfs helemaal weggehaald. Terwijl de buitenruimte van de stad juist van iedereen is, en iedereen er moet kunnen rondhangen. Zo vindt Mina Morkoç.

Samen met architect Floor van Ditzhuyzen (@publicspace_detective op Instagram) verzet gemeenteraadslid Morkoç zich tegen vijandige architectuur: ingrepen op straat om te zorgen dat sommige doelgroepen zich niet meer welkom voelen. Dat gebeurt met zogenoemde dividers, ook wel verdelers. Soms zijn dat ribbels op straat om te zorgen dat je er niet kunt skaten, bijvoorbeeld bij het Maritiem Museum en op het Vasteland. Of er worden kleine balkjes op bankjes aangebracht zodat je er niet meer op kunt liggen, zoals op de Westersingel. En soms worden bankjes maar gewoon helemaal weggehaald. Dat gebeurde in 2023 in de hal van Rotterdam Centraal, en vorige week op het Schouwburgplein. Vaak zijn klachten over overlast de reden.

Klagers bepalen

“Wat mij dwarszit is dat klagers gehoord worden”, aldus Morkoç. “En de mensen die zo’n bankje gebruiken niet. Het kunnen ook hardlopers zijn die even willen rusten hè. Of oudere mensen die een leuning nodig hebben om op te steunen bij het opstaan, dat kan dus niet bij zo’n verdeler. En denk je dat het probleem van mensen zonder huis opgelost wordt als je niet meer op een bankje kunt liggen? Ik vind het niet eerlijk, deze doelgroepen hebben zelf geen stem, klagers wel. Het lijkt wel of klagers mogen bepalen of een bankje weggehaald wordt, en wanneer een bankje teruggezet wordt.”

Oorzaken aanpakken

“Ik vind dat de buitenruimte van iedereen is. En voor iedereen”, vervolgt ze. “Je moet ergens gewoon kunnen chillen of rondhangen. En als er bijvoorbeeld overlast is van mensen zonder huis of jongeren, moet je de oorzaken aanpakken. Het probleem van opvang en huisvesting bijvoorbeeld. Of dat jongeren geen fijne plek hebben. Een bankje weghalen is alleen maar symptoombestrijding, je lost er niets mee op. En Rotterdam wordt er een hele ongastvrije stad van.”

Bankje Markthal

Morkoç is er al drie jaar bezig met vijandige architectuur, diende namens haar partij GroenLinks al verschillende moties in. “In de laatste motie vroeg ik om met dit soort vijandige architectuur te stoppen, die is aangenomen door de raad. Ambtenaren inventariseren nu waar het gebeurt. Soms weten we het niet eens, bij de Markthal haalden bewoners bijvoorbeeld zelf een bankje weg.” 

Op verzoek van de SP is er na de zomer een debat over de weggehaalde bankjes op het Schouwburgplein. Morkoç: “Dan ga ik zeker ook vragen stellen.”