Tijd om vooruit te kijken, zonder achteruitkijkspiegel

Rotterdam - Deze week is Wessel Klootwijk gastcolumnist van De Havenloods. De nieuwe zero emissiezone in Rotterdam deed hem denken aan een bijzondere reis van jaren geleden. 

‘Klassieke auto’s worden steeds sneller het straatbeeld uitgetakeld. 1 januari ging de zoemer onder de duurzame noemer voor uitstotende bedrijfswagens in de stad. Is dat een goede vooruitgang? Dat kun je van meerdere kanten bekijken. Net als met de rest van alles.

Ik kies ervoor het van de achterkant te bekijken. Of beter: de nostalgische kant. Oude Volvo stationwagens, vierkante Fords en jaren tachtig-Mercedessen waren onze rijdende fotoboeken. Dat brengt me bij de Paykan, het Iraanse equivalent van de DAF en Trabant. Eind 2017 reisden mijn toenmalige vriendin en ik door het bijzondere Iran. Tijdens een nare rit in een oude nachtbus kregen we bericht over een zware aardbeving. In de regio van onze bestemming, het Koerdische Sanandaj, vielen ruim 500 doden en 8000 gewonden. In huivering voor naschokken, sjokten we door een winkelstraat. Ik voelde me een vreemde eend in de bijt en kreeg behoefte aan een veilig thuis-gevoel.

In het smalste pandje stond een jongen van mijn leeftijd crêpes te bakken met groene garnering. In de rij vroegen wij ons hardop af wat erop zat. Bieslook? Hierop hoorden we enthousiast en in zuiver Vlaams: ‘Allez, als dat d’n Hollanders niet zijn! Dat noemt pijpajuin, maar jullie zeggen bosui.’

Hij had zes jaar in Antwerpen gewerkt en mistte dat nog elke dag. Hij stelde voor me op te halen die avond. Daar stond zijn witte Paykan voor het hotel. Zonder rugleuning en achteruitkijkspiegel, maar wel zijn vrijheid. In een land waar niets mag, kan alles, achter gesloten portieren. In de vijf uren die volgden, dronken we stiekem en spraken vrijuit. Hij toonde de mooiste plekken, magische verhalen van de stad en zijn hart, verweven met donkere. Hij mocht het land nooit meer uit en moest zijn droomvrouw in België achterlaten.
De volgende dag sliepen we bij zijn moeder en nieuwe gezin. Toen hij ons wegbracht, na de magische ontmoeting, vroeg ik of hij niet een nieuwe achteruitkijkspiegel wilde. Hij zei: ‘Ik heb genoeg meegemaakt in het verleden, ik wil alleen nog maar vooruit kijken.’

Nu is dit geen pleidooi om massaal de achteruitkijkspiegel uit het raam te gooien. Maar wel om na een bewogen tijd weer vooruit te kijken. In het onbekende ligt een mooi vooruitzicht. En daar komen we alleen als we meer naar elkaar omkijken.’

Wessel Klootwijk is een Rotterdamse woordkunstenaar en verbinder. Hij verzorgt optredens, exposities en schrijft in opdracht.