De eerste metrolijn van Nederland was primeur voor Rotterdam
Algemeen 8.487 keer gelezenRotterdam - De geschiedenis van Rotterdam in de twintigste eeuw is uiteraard niet exact in 1900 bij de eeuwwisseling begonnen. In de historische rubriek ‘Oh ja, zo was het’ laten we regelmatig een beeld van Rotterdam uit de vervlogen jaren van de 20e eeuw de revue passeren. Aflevering 66.
De oudste metro van Nederland rijdt in Rotterdam. Tevens is de metro van Rotterdam het oudste metronetwerk in de Benelux. Bij de metro denken we al snel aan een ondergronds netwerk. In Rotterdam gaat echter het grootste deel gewoon bovengronds. Van de bijna 80 kilometer gaat namelijk 17,7 kilometer ondergronds.
Het was destijds een logische beslissing om bovengronds te bouwen, want het betekende een besparing van 24 miljoen gulden. Het eerste deel van de zogeheten Noord-Zuidlijn begon bij het Centraal Station en liep in een tunnel onder het centrum en de Nieuwe Maas tot even voorbij het Wilhelminaplein. Vanaf hier loopt de lijn over een viaduct naar Zuidplein.
Lees verder onder foto >
Werkzaamheden aan de metro bij Zuidplein. Foto: Nationaal Archief, 1965
De eerste metrolijn (Noord-Zuidlijn) was bij de opening in februari 1968 een van de kortste metrolijnen ter wereld: slechts 5,9 kilometer tussen het station Rotterdam Centraal en het station Zuidplein op de linker Maasoever. Ten zuiden van de Nieuwe Maas loopt de eerste lijn door Rotterdam-Zuid geheel bovengronds, want vlak voor station Rijnhaven (op de plaats waar tegenwoordig station Wilhelminaplein ligt) gaat de metrolijn omhoog en rijdt hij de rest van het stuk over een viaduct. Tot aan Zuidplein werd het tracé bovengronds aangelegd.
Lees verder onder foto >
Metrostation Rijnhaven aan de Hillelaan, waar net een metro vandaan rijdt. Op de voorgrond rechts de Brede Hilledijk, 8 augustus 1967. Foto: Fototechnische Dienst Rotterdam/ Stadsarchief Rotterdam.
Op 9 februari 1968 openden prinses Beatrix en prins Claus in het bijzijn van toenmalig burgemeester Wim Thomassen en RET-directeur C.G. van Leeuwen de metrolijn op het Centraal Station met een rit naar Zuidplein. Met de bouw van de lijn, die ruim zeven jaar duurde, was een bedrag van 170 miljoen gulden (ruim 77 miljoen euro) gemoeid, plus twintig miljoen gulden (negen miljoen euro) aan bijkomende werken. Om de Rotterdammers kennis te laten maken met dit nieuwe vervoermiddel, mocht iedere inwoner eenmaal een gratis ritje maken met de metro.
De architectuur van de bovengrondse metrostations, waaronder dat van Rijnhaven en Maashaven, ondervond in die tijd weinig waardering. “Architect Kenneth Frampton bekroonde de metrostations zelfs tot de slechtste naoorlogse gebouwen van Rotterdam. Het dak, ooit bekritiseerd vanwege zijn logheid, wordt nu juist gewaardeerd als typerend voor de late jaren zestig”, valt te lezen op facebook.com/Rijnhaven010.
Lees verder onder foto >
Metro richting Slinge op viaduct tussen Rijnhaven en Maashaven, 1971. Foto: Ary Groeneveld / Stadsarchief Rotterdam
Twee jaar na de opening werd in 1970 het traject verlengd van Zuidplein naar Slinge. In 1974 werd de lijn doorgetrokken van Slinge via Rhoon en Poortugaal naar Zalmplaat in Hoogvliet, waarmee de lengte bijna verdubbelde. Dit gedeelte loopt grotendeels gelijkvloers over een afgeschermd traject. Elf jaar later, in 1985, werd een verlenging van Zalmplaat tot De Akkers in Spijkenisse in gebruik genomen. Hiertoe werd een tunnel onder de Oude Maas gebouwd.
De tweede metrolijn werd de Oost-Westlijn, waarvan het eerste deel tussen Capelsebrug en Coolhaven op 10 mei 1982 werd geopend. Dit deel ligt vanaf het station Kralingse Zoom ondergronds. Op 25 april 1986 volgde het ondergrondse traject van Coolhaven naar Marconiplein en op 26 mei 1994 aan de oostzijde de bovengrondse verlenging van Capelsebrug naar De Terp in Capelle aan de IJssel. Maar dat is weer een heel ander verhaal.
Zie voor aflevering 65:
