Toneelleesclub010 breidt uit naar Hoogvliet, Vreewijk en Zevenkamp

Rotterdam - Samen toneelstukken lezen op een fijne plek in de buurt, met koffie en thee erbij. Dat is het eenvoudige concept van Toneelleesclub010. Wat vier jaar geleden begon met één club in Leeszaal West, is inmiddels uitgegroeid tot meerdere clubs verspreid over Rotterdam. Vanaf oktober kunnen ook inwoners van Hoogvliet, Vreewijk en Zevenkamp in hun eigen wijk aanschuiven.

Leesclubs voor boeken zijn er volop, maar een toneelleesclub kende Rotterdam nog niet toen theatermaker Brecht Hermans en Leeszaal West in 2022 Toneelleesclub010 oprichtten. Het idee: samen een toneelstuk hardop lezen, waarbij de rollen onder de deelnemers worden verdeeld.

Voorbereiden is niet nodig. Doordat de dialogen door verschillende deelnemers worden gelezen, komen de personages vanzelf tot leven. En na afloop is er vaak genoeg om over na te praten. De bijeenkomsten worden gehouden op toegankelijke locaties in de wijk en begeleid door vaste hosts.

Verschillende redenen om mee te doen

Waarom Rotterdammers aansluiten, verschilt volgens oprichter Brecht Hermans van persoon tot persoon. “De één is gebeten door taal en theater, een ander wil buurtgenoten ontmoeten.” De deelnemers vormen dan ook een gemengd gezelschap. “Er zijn deelnemers die een burn-out hebben gehad en na een periode van herstel via de toneelleesclub hun eerste stap terug in de maatschappij zetten. Er komen ouderen die actief aan de slag willen met toneel zonder dat ze de tekst hoeven te onthouden en jonge deelnemers die hun kennis van theater willen bijspijkeren.”

Ook mensen die hun Nederlands willen verbeteren of het spreken voor een groep willen oefenen, sluiten aan. “En er zijn mensen die net naar Rotterdam zijn verhuisd en contact zoeken met buurt- en stadsgenoten. Dat kan allemaal in de toneelleesclub.”

Van eeuwenoud tot gloednieuw

Ook de toneelstukken zelf lopen sterk uiteen. Er wordt geput uit 2500 jaar theatergeschiedenis, maar net zo goed uit nieuw werk van jonge schrijvers. De ene tekst zorgt voor veel gelach, de andere ontroert of geeft stof tot nadenken. Deelnemers mogen zelf stukken aandragen en de hosts kiezen teksten waar ze enthousiast over zijn. Ook worden stukken gelezen die op dat moment in Rotterdamse theaters te zien zijn.

Regelmatig schuift een gastlezer aan. “Soms is dat de schrijver van het toneelstuk of een acteur die erin meespeelt”, vertelt Hermans. “Maar soms ook een Rotterdamse kunstenaar die niets met theater te maken heeft.” Zo was eens een schilder te gast die tijdens het voorlezen live een schilderij maakte, geïnspireerd op wat hij hoorde. “Zo zie je dat een toneeltekst eindeloos veel inspiratie kan opleveren.”

Eerst luisteren mag ook

Toneelervaring is niet nodig om bij een club aan te sluiten. Deelnemers hoeven ook niet iedere bijeenkomst aanwezig te zijn. Wie liever eerst de kat uit de boom kijkt, kan bovendien gewoon komen luisteren voordat die zelf een rol voor zijn rekening neemt.

Met clubs in steeds meer Rotterdamse wijken wil Toneelleesclub010 cultuur en ontmoeting dichter bij huis brengen. “Iedere Rotterdammer heeft recht op interessant cultureel aanbod en waardevolle ontmoetingen in de eigen wijk”, zegt Hermans.

Nieuwe clubs vanaf oktober

De drie nieuwe clubs gaan in oktober van start. Toneelleesclub Zevenkamp begint op 1 oktober in Huis van de Wijk Zevenkamp. Op 17 oktober volgt Toneelleesclub Hoogvliet in De Zevensprong en op 21 oktober gaat Toneelleesclub Vreewijk van start in Leeszaal Vreewijk. Ook de toneelleesclubs in Delfshaven, Noord, West en Zuid blijven maandelijks bijeenkomen. In Dokhuis is daarnaast de Engelstalige Theatre Reading Club te vinden.

Het Rotterdamse initiatief krijgt inmiddels ook buiten de stad navolging. In oktober gaat in Tilburg Toneelleesclub013 van start. In Dordrecht worden rond voorstellingen in Kunstmin eveneens regelmatig toneelleesclubs georganiseerd.

Wat in 2022 begon in Leeszaal West, verspreidt zich zo steeds verder over Rotterdam én daarbuiten.