Onder veel Rotterdamse woningen ligt een probleem dat je vaak niet ziet: een kwetsbare fundering

Rotterdam - Verslaggever Amel Bali duikt iedere week in een onderwerp dat speelt in de Rotterdamse gemeentepolitiek. Deze week is de Kwestie van de Week: ‘Onder een groot aantal Rotterdamse woningen ligt een probleem dat je aan de buitenkant vaak niet ziet.’

Door Amel Bali

Een nieuwe keuken, zonnepanelen of eindelijk dat enkelglas vervangen. Voor veel huiseigenaren zijn het flinke investeringen, maar wel in een huis waarvan je verwacht dat het nog jarenlang meegaat. Maar wat doe je als juist over dat laatste onzekerheid bestaat? Onder een groot aantal Rotterdamse woningen ligt namelijk een probleem dat je aan de buitenkant vaak niet ziet: een kwetsbare fundering.

Kwetsbaar onder de grond

Naar schatting hebben 120.000 tot 150.000 Rotterdamse woningen zo’n kwetsbare fundering. Het gaat onder meer om 100.000 tot 120.000 woningen op houten palen. Als die palen door een te lage grondwaterstand langdurig droog komen te staan, kan het hout worden aangetast. De gevolgen kunnen uiteindelijk variëren van scheuren en scheefstand tot ernstige constructieve problemen.

De commissie Bouwen & Wonen van de Rotterdamse gemeenteraad liet zich deze week uitgebreid bijpraten over de problematiek. Gemeente, woningcorporaties en het hoogheemraadschap gaven presentaties, waarna bewonersorganisaties konden inspreken. De bijeenkomst dient als voorbereiding op de politieke behandeling van het programma Goed Gefundeerd Wonen. 

Voorkomen in plaats van herstellen

De bewoners kwamen met een duidelijke boodschap: wacht niet tot de schade er is. In Hillegersberg wordt al jaren geprobeerd funderingsproblemen te voorkomen door het grondwater beter op peil te houden. In de Bloemen- en Gravenbuurt profiteren volgens bewonersorganisaties ongeveer 2.000 woningen van een systeem waarbij tijdens droge perioden oppervlaktewater wordt aangevoerd. Metingen laten volgens hen zien dat het grondwater daar stabieler blijft. De financiële verschillen kunnen enorm zijn. De aanvullende investering voor de pomp bedroeg volgens de bewoners enkele tienduizenden euro’s. Funderingsherstel kan daarentegen al snel tienduizenden tot meer dan honderdduizend euro per particuliere woning kosten. Bij woningcorporaties kunnen de totale investeringen, wanneer funderingsherstel wordt gecombineerd met verduurzaming en andere noodzakelijke werkzaamheden, zelfs oplopen tot gemiddeld 250.000 à 300.000 euro per woning. 

Bewoners willen tempo

En daar begint het te schuren. Bewoners zeggen al jarenlang te meten, overleggen en oplossingen aan te dragen, maar vinden dat de gemeentelijke aanpak te langzaam gaat. “Als je ze laat verrotten, dan heeft preventie doodeenvoudig geen zin meer”, waarschuwde inspreker Faber over houten funderingspalen. Hij wees ook op verouderde en lekkende riolering, die volgens hem invloed kan hebben op het grondwater. Bewoners uit zijn wijk zijn naar eigen zeggen al sinds 2017 met de gemeente in gesprek. 

Kralingseveer

Ook vanuit de wijk Kralingseveer klonk ongeduld. Daar vreest de wijkraad dat bewoners nog jaren in onzekerheid zitten. De oproep is daarom om niet te wachten tot alle onderzoeken zijn afgerond, maar beschikbare informatie nu al met bewoners te delen. Zij kunnen dan zelf beter inschatten welke investeringen in hun woning nog verantwoord zijn. Tegelijkertijd worden huiseigenaren juist aangemoedigd hun woning te verduurzamen. Moet je je hypotheek verhogen voor een warmtepomp, isolatie of zonnepanelen als je niet weet wat de langetermijnperspectieven van je woning zijn? De wijkraad vreest bovendien dat bewoners onderhoud en verduurzaming gaan uitstellen zolang die duidelijkheid ontbreekt.

Wie is er aan zet?

De verantwoordelijkheid is ingewikkeld. Een eigenaar is verantwoordelijk voor zijn eigen fundering, maar kan onmogelijk in zijn eentje het grondwater onder een complete straat regelen. De gemeente heeft op haar beurt een zorgplicht voor het grondwater in de openbare ruimte. De vraag is dan ook hoe lang Rotterdam nog kan blijven onderzoeken voordat maatregelen nodig zijn. Zorgvuldigheid is belangrijk, maar bewoners wijzen erop dat te lang wachten de problemen juist groter en duurder kan maken. Voorkomen is uiteindelijk beter dan herstellen wanneer de schade al is ontstaan.