Rapgranny José werd telkens van het kastje naar de muur gestuurd en heeft poëzie gemaakt van haar frustratie

Rotterdam - Waar de meeste mensen hun frustraties uiten in een boze mail of slechte review, schreef José van Zutphen (79) er een rap over. De Rotterdamse Rapgranny schrijft ook dichtbundels, doet aan spoken word en deelt haar poëzie met anderen. Door middel van tekst zoekt ze verbinding met allerlei verschillende mensen in de samenleving. Leeftijd, etniciteit, politieke voorkeur, voor José maakt het niet uit. 

Door Tess Otten

In het sfeervolle huis van José aan de Burgemeester van Walsumweg is haar liefde voor taal duidelijk terug te zien. Aan de muur hangen gedichten waar ze passievol over weet te vertellen. Overal liggen boeken en papiertjes met vluchtige teksten. Terwijl José vertelt over haar nieuwste raponderwerp, de frustraties met Eneco, hoor je zachtjes de koffie pruttelen in de keuken.

‘Ik stuiter over de woorden heen’

José is geen geboren Rotterdammer, maar komt oorspronkelijk uit een dorp in Gelderland. In haar jongere jaren begon ze al met sinterklaasgedichtjes. Later in haar leven is taal uitgegroeid tot een echte passie. “Ik stuiter over de woorden heen en speel graag met de taal”, vertelt ze. José is altijd al een bezige bij geweest. Als Rapgranny geeft ze ook workshops op scholen. Waarbij ze extra aandacht heeft voor de kinderen die misschien meer moeite hebben in de klas. “Ze zat alleen vooraan, de andere zaten allemaal met elkaar”, vertelt José, “nou die pik ik er dan uit.”

‘Ik wilde altijd Cliniclown worden’

“Het zit tussen rap en spoken word in”, vertelt ze, “ik noem het maar grannyrap”. En welke naam haar vorm van taal ook krijgt, het is voor haar een emotionele uitlaatklep. Ze zet haar creativiteit niet alleen in voor haarzelf, maar vooral om andere mensen te helpen. Zo werkt ze als vrijwilligster bij Rijndam Revalidatie en biedt ze afleiding aan patiënten. “Ik ben geen maatschappelijk werkster”, vertelt ze, “maar ik wilde wel altijd Cliniclown worden.” 

Frustraties met Eneco

Een van haar meest recente raps gaat over haar frustraties met Eneco. Ze heeft een enorme administratie bijgehouden, sinds 2022, van haar klachten en de belletjes met het bedrijf. Het gaat om een vervelend terugkerend geluid en een missend snoertje, maar haar voornaamste frustratie is het contact. Volgens José wordt ze telkens van het kastje naar de muur gestuurd. Ze vertelt dat haar zelfs werd gevraagd om door een jonger iemand te laten bellen. “Mijn slimme meter is nog steeds half slim”, vertelt ze lachend, “dat had ik moeten gebruiken in mijn rap!”

‘Poëzietiviteit’

Ondanks de frustraties straalt de Rapgranny vooral positiviteit uit, of zoals ze zelf zegt ‘poëzietiviteit’. Taal is een manier om emoties te verwerken of op te roepen, maar ook om mensen te verbinden. “Ik ben niet alleen een klager of een pieper.”