Benzokarim wil zachtheid bieden, en een thuis geven in zijn eigen taal

Rotterdam - Karim Ellouta is onze stad dankbaar. Rotterdam heeft hem geholpen in een moeilijke periode. En nu wil hij hier nooit meer weg. Maar écht thuis komt Benzokarim pas in zijn taal. De officiële Stadsdichter van Rotterdam is deze week onze Rotterdammer van de Week.

Door Emile van de Velde

Wat betekent Rotterdam voor je?

“Heel veel. Toen ik hier kwam wonen, heeft Rotterdam me door de rouwperiode na de dood van mijn moeder geholpen. Ik kan me hier vrij bewegen, voel me op mijn plek. En ik ben niet van plan hier ooit nog weg te gaan, in ieder geval niet naar een andere stad in Nederland. Hier vertrekken is onmogelijk.”

Hoe was je jeugd?

“Ik ben geboren en opgegroeid in Den Haag. Met mijn ouders en broertjes en zusjes. Mijn ouders komen uit Egypte, we spraken thuis Nederlands en Arabisch. Het ws een fijne jeugd. Al was ik wel een buitenbeentje. Ik voelde me nergens echt thuis, paste in geen enkel groepje. Totdat ik ging schrijven. Ik bleek me thuis te kunnen voelen in taal, kon mijn gevoelens uitdrukken in woorden. Een vriendin wees me op een schrijfcursus in Dordrecht, van Elten Kiene, hij woont tegenwoordig ook in Rotterdam. Toen pas ontdekte ik dat schrijven, poëzie, ook een kunstvorm was.”

En je kwam er blijkbaar achter dat je er goed in bent.

“De eerste keer dat ik aan een stand up-wedstrijd meedeed, won ik meteen. En nu ben ik dichter. Het is snel gegaan ja, ik ben pas 28. In mijn eerste bundel El Ghorba zat ik nog middenin de rouw. Mijn moeder was overleden, aan kanker. Ik heb mijn vader toen gevraagd mee te doen. Hij schreef stukjes, ik de poëzie.”

En nu is er ‘Ons gaan allemaal’, je tweede bundel. In een soort eigen taal toch?

“Ik ben een paar keer in Kaapstad geweest, daar is het Afrikaans van de witte bevolking door veel mensen overgenomen en is een soort Afrikaaps ontstaan. Woorden uit die taal mix ik nu met Nederlands, Arabisch, Engels en natuurlijk Rotterdamse straattaal. Wat hier op straat wordt gesproken is ook een hele eigen taal geworden. Het is geen kunstje wat ik doe, ik ben niet bewust een nieuwe taal aan het maken of zo. Ik probeer door al die talen te mixen te uiten wat ik voel. Vaak komt mijn taal voort uit isolement, uit eenzaamheid.”

Je bent sinds januari de Stadsdichter van Rotterdam, voor een periode van twee jaar.

“Ik vind dat nog steeds heel bijzonder, onwerkelijk bijna. Eigenlijk praat ik liever niet te veel over mijn gedichten, ik geef ook niet graag interviews. Maar sinds januari zit ik er middenin, iedereen begint erover. Tijdens mijn stadsdichterschap wil ik zoveel mogelijk samenwerken. Met ander dichters, met de mensen in de stad, maar ik wil ook bijvoorbeeld de jeugdstadsdichter weer terug laten komen. Ik hoop Rotterdammers te kunnen laten zien dat poëzie niet iets elitairs is. Dat je er zachtheid in kunt vinden, een thuis.”

Waar is jouw fysieke thuis?

Toen uit Den Haag hierheen verhuisde kwam ik in Schiemond terecht. Na een tijdje bij de Wijnhaven gewoond te hebben, heb ik nu een kleine studio aan de Dordtselaan. Ik ben het meeste in Rotterdam-West, ik reis de hele tijd heen en weer tussen Zuid en West. Op de Dordtselaan kom ik vooral om te slapen. Eigenlijk zou ik het liefst naar Schiemond teruggaan. Ik zat daar graag aan het water, bij het slavernijmonument. Nu zit ik graag aan de Maashaven. Water is belangrijk voor me. Nee, niet de zee, liever een rivier. Een rivier is minder opgedrongen, stroomt aan je voorbij.”

Wat bedoel je met die zachtheid die je Rotterdam wil geven?

“Voor veel mensen is het leven onprettig. Er is veel armoede in Rotterdam. Al die mensen die in prullenbakken graaien, die bij stoplichten autoramen wassen, mensen die alleen maar bezig zijn met overleven. Zachtheid betekent voor mij dat je kritisch bent. Op het systeem, op de politiek. Maar ook op onszelf. Het is een collectieve verantwoordelijkheid. Zachtheid is ook empathie tonen. Mensen laten voelen dat ze een thuis kunnen vinden in taal. Dat er meer is dan overleven.”

Benzokarim presenteert zijn nieuwe bundel ‘Ons gaan allemaal’ vrijdag 23 mei bij Plein in Fenix op Katendrecht. Vanaf 19.30 uur, inloop vanaf 19.00 uur. Met onder meer een video- en beeldinstallatie van Mourah, optredens van Motel Poëzie met drie van Benzokarims favoriete dichters – Daniëlle Zawadi, Moze Naél en Jorgen Unom Gario – en een gesprek met Benzokarim zelf.