In memoriam: Richard Opsteegh van nachtcafé Bonaparte ging uit van het mooie in mensen

Rotterdam - Rotterdam is twee bijzondere, liefdevolle mensen in één verloren: Richard Opsteegh en zijn alterego, zijn dragpersonage Denise Bonaparte. Als eigenaar van nachtcafé Bonaparte betekende Richard veel voor de Rotterdamse gay- en dragscene. Voor de community in z’n geheel, maar zéker van persoon tot persoon was hij van grote waarde. Gisteravond, donderdag 15 mei om 21.50 uur, is deze nachtvlinder heel ver omhoog gevlogen.

Door Britte Kramer

Zeven jaar geleden leerde ik Richard kennen. Ik mocht hem interviewen, overdag bij Bonaparte. Een rare gewaarwording: compleet afgesloten van het echte leven, daar achter die donkere luiken. Ik start met een citaat uit dat verhaal:

‘Deze kroeg is een weerspiegeling van mij: ik hou van liefde, heb nooit ruzie, hou niet van vechten. Ik vind alles en iedereen leuk - of je nou als een soort van gabber binnenkomt, als punker of in een heel keurig kostuum. Voor mij is iedereen gewoon gelijk. Met Bonaparte heb ik in het klein een wereld geschapen zoals de hele wereld eruit zou moeten zien. In mijn optiek dan.’

Veilige cocon

We doken binnen een mum van de tijd de diepte in, en Richard gunde me een groot deel van zijn indrukwekkende levensverhaal. Zijn vertrouwen in de mens - en dus ook in mij, als tot dan toe onbekende journalist - ontroerde me. Ik heb nooit een volwassene ontmoet die zó naïef in het leven stond. Dat bedoel ik als enorm compliment. Veel tranen later stapte ik met een gloeiend warm hart de boze buitenwereld weer in. Zo voelde dat echt even, nadat ik uit zijn veilige cocon stapte. En zo moet het voor hem ook dikwijls gevoeld hebben.

Na dat gesprek bleven we contact houden. Als er nieuws was, liet hij me het meteen weten. En als ik dan weer iets geschreven had, werd ik overladen met dankbaarheid en complimenten, zó puur en enthousiast. Die eigenschappen van Richard, daar gingen mensen niet altijd voorzichtig mee om. Toch liet hij zich niet tegenhouden door de pijn die dat soms opleverde. Hij bleef uitgaan van het goede, bij iedereen die op zijn pad kwam. Zoals de waard is, vertrouwt-ie zijn gasten. En mán, wat een waard was hij.

Lees verder onder de foto >

Een trotse Richard in zijn café Bonaparte, in juni 2019. Foto: Britte Kramer

Huiskamertje in de nacht

Het leven was sowieso niet altijd makkelijk voor je, lieve Richard. Maar jij liet je niet kennen. Je krabbelde steeds weer op en bracht je droom tot leven: je nam de Bonaparte over en maakte er jouw ‘huiskamertje in de nacht’ van. Een veilige plek waar iedereen zich thuis mocht voelen en waar waardevolle vriendschappen ontstonden. 

In ieder interview moest het vooral ook gaan over ‘de Bonapartefamilie’: het diverse team van mensen dat je zorgvuldig om je heen had verzameld. De bel die je van je ouders kreeg hing boven de bar te glimmen, als een teken van trots. En jij glom minstens zo hard. Toen óók die andere wens nog uitkwam, die van een liefdevolle relatie, was je de koning te rijk. 

Brand bij Bonaparte

Toch bleef het leven je maar pesten. Eerst natuurlijk de pandemie, die een behoorlijke strop voor je zaak en je sociale leven was. En toen het licht aan het einde van de tunnel in de verte zichtbaar was, liet een grote brand het weer doven - terwijl jij erboven lag te slapen. 

Vlak daarna, het was juni 2023, mocht ik langskomen voor een verhaal. Daar stond je dan. Compleet ontredderd in je zwartgeblakerde huiskamertje van de nacht. In je eigen huiskamer, boven, hebben we in de rooklucht zitten praten en luisteren. Het was voor het eerst dat ik je echt down zag. Toch wist je ook nu weer dingen te organiseren om je zaak te redden. Niet eens zozeer voor jezelf, maar voor al die mensen die nu hun huiskamertje in de nacht moesten missen. Via social media werd je overspoeld door liefde, en je raakte niet uitgepraat over hoeveel dat voor je betekende.

Lees verder onder de foto >

Alles wat Richard met Bonaparte had opgebouwd, werd in juni 2023 door een grote brand verwoest. Foto: Britte Kramer

Gelijkenissen in plaats van verschillen

Ook nu gaat het weer los op je Facebookpagina. Met meerdere berichten in de trant van ‘je was een van de weinigen die er voor me was’. Ja lieverd, zo was je. Jij was er. Jij maakte tijd. Jij luisterde. Jij verbond. Jij was enorm bescheiden en zette de ander altijd op 1. Je kon en wilde niet anders. Jij oordeelde niet. Jij keek naar de gelijkenissen in plaats van de verschillen.

In dat eerste gesprek zei je: ‘Eigenlijk had ik dat altijd al, dat ik mezelf wegcijferde om andere mensen een leuke tijd te geven. Maar als ik andere mensen een leuke tijd kan geven, heb ik het zelf ook heel goed. Dan geniet ik zelf misschien nog wel het meest. Ik wil gewoon echt - dat klinkt misschien heel slijmerig, maar ik wil gewoon dat de gasten hier onbezorgd een hele leuke tijd kunnen hebben. Ik wil een veilige thuishaven creëren en ook mijn personeel, mijn familie zien genieten.’

Drie herseninfarcten

Wat had ik het jou gegund om je liefde en vriendelijkheid nog veel verder uit te strooien over de wereld. Om die veilige thuishaven nog veel langer uit te baten. Wat zou dát een cadeau zijn voor de wereld. Helaas kreeg ik van je liefdevolle zus te horen dat je gisteravond bent weggefladderd. Drie herseninfarcten vlak achter elkaar, dat kon jouw lijf niet aan. Je lieve vriend Anthony stuurde me ook een bericht: dat ik eerder zo mooi over je had geschreven, en of ik dat nu misschien weer kon doen. Dat probeer ik nu, tussen de tranen door.

Ik vond het lastig net, toen ik aan mensen wilde uitleggen waarom ik zo verdrietig was. Een ‘dierbare kennis’, noemde ik je maar. Want vriend mag je misschien niet zeggen, als je elkaar hooguit tien keer hebt gezien. Toch voelt het wel een beetje zo, door de intensiteit van onze ontmoetingen. Door hoe we opleefden als we elkaar zagen. Door je vele warme berichtjes. Sowieso denk ik dat jij geen ‘kennissen’ had, maar alleen vrienden.

Roodfluwelen gordijntjes

Ik weet niet of er iets als een hemel bestaat, maar ik hoop het zó. Hoe ze die omschrijven, klinkt het alsof jij daar je draai wel vindt. Omringd door niets dan liefde - een omgeving zoals je die in Rotterdam voor jezelf gecreëerd had met jouw Bonaparte. Het licht zal wel even wennen zijn, maar dan hangen ze maar een paar roodfluwelen gordijntjes voor je op.

Als ik aan jou denk, denk ik aan hoe je haast verlegen om een knuffel vroeg. Die wilde je áltijd. Een echte. Een stevige. Je kunt er nu niet meer om vragen, maar lieve Richard: ik houd je vast. 

Geluksmomenten verzamelen

Ik sluit af met een laatste stukje uit ons eerste gesprek:

‘Toen ik naar Rotterdam verhuisde, ben ik echt opnieuw begonnen. Ik nam me voor om van ieder moment het mooie te zien. Dat probeer ik ook mee te geven aan mensen die in de put aan de bar zitten: probeer te kijken naar wat je wél hebt. Geniet bijvoorbeeld van hoe vrolijk de mensen om je heen zijn op een zonnige dag. Probeer zo heel veel geluksmomentjes bij elkaar te verzamelen. Als je vaak dankbaar bent, heb je heel veel geluksmomentjes. En als je heel veel geluksmomentjes hebt, ben je een gelukkig mens.’ Even is het stil en dan, zacht maar resoluut: ‘En dat ben ik.’