Het Rotterdam uit de jaren tachtig is weer toe aan vernieuwing

Rotterdam - In de jaren tachtig ontstond de stad die Rotterdam nu is. Eigenlijk voor het eerst sinds de wederopbouw werd er volop gebouwd aan een stad die léúk mocht zijn. Nu is de stad van toen alweer toe aan vernieuwing: de Centrale Bibliotheek. het Maritiem Museum en het Schouwburgplein bijvoorbeeld.

Door Emile van de Velde

Dit najaar presenteert OMI (Office for Metropolitan Information) een vervolg op de tentoonstelling Post 65 Files. Vorige keer ging het over de kantoorkolossen uit de jaren zeventig, deze keer staat de ontwikkeling van Rotterdam als cultuurstad centraal. In de jaren tachtig kregen cultuur, toerisme en recreatie een grote impuls met talloze ideeën, prijsvragen en plannen voor een aantrekkelijker Rotterdam. Zonder deze bloeiperiode was het huidige Rotterdam ondenkbaar geweest. En dat kun je tot en met 30 november zien in het pand van OMI aan de aan de Schietbaanstraat 21 en tijdens allerlei excursies, filmvertoningen en workshops in de stad.

Lees verder onder de foto.

Werken aan het Schouwburgplein bij OMI. Foto: De Havenloods

Centraal in de tentoonstelling staan de Centrale Bibliotheek aan de Binnenrotte, het Maritiem Museum Rotterdam bij de Leuvehaven en het Schouwburgplein. Ze zijn alle drie aan vernieuwing toe. Voor de bibliotheek zijn de plannen al bekend, het Maritiem Museum heeft studie naar uitbreiding gedaan en het Schouwburgplein stond op de nominatie voor een grote beurt, maar is even on hold gezet. 

Lees verder onder de foto.

Het oude Schouwburglein met de pierenbadjes. Foto: Stadsarchief Rotterdam

Pieter Kuster van OMI: ‘Toenmalige wethouder Joop Linthorst zei in de jaren tachtig al: ‘Elke wethouder ruimtelijke ordening moet een keer geprobeerd hebben het probleem van het Schouwburgplein op te lossen.’ Dat blijkt wel. Ook nu wordt er weer over het plein nagedacht. Bij ons kun je onder meer oude plannen zien die nooit zijn uitgevoerd: van een wintertuin tot een plein met een raket van meer dan honderd meter hoog. Ook het oorspronkelijke plan van Adriaan Geuze is het niet helemaal geworden, door de komst van Pathé. Voor deze expositie hebben we jonge ontwerpers gevraagd om hun visie op de toekomst van het plein te geven. Tijdens workshops op het plein mogen meer mensen zich daarmee bemoeien.”

De plannen voor de Centrale Bibliotheek zijn wel al vrijwel rond. Vanaf volgend najaar moeten daar de werkzaamheden beginnen, dik veertig jaar na de opening. “Kuster: “Je ziet vaak dat gebouwen een doorlooptijd van 30, 40 jaar hebben. Daarna raken ze verouderd, is er behoefte aan meer ruimte of zijn er gewoon in de loop der tijden andere ideeën en eisen ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan duurzaamheid, daar werd destijds amper over nagedacht, maar nu juist wel.”

Lees verder onder de foto.

De Leuvehaven in 1989. Foto: Stadsarchief Rotterdam

Tijdens Rotterdam Cultuurstad, Post 65 Part II is er ook aandacht voor het Maritiem Museum. Ook dat gebouw gaat op de schop. Kuster: “Ze hebben er behoefte aan meer ruimte. En willen richting het centrum meer openheid aan het gebouw geven. Er zijn al studies gedaan, maar op zich is het pand nog prima in orde, dus is er minder haast dan bij bijvoorbeeld de bibliotheek die wel echt verouderd is.”

Lees verder onder de afbeelding.

Beeld: OMI

Rotterdam groeide in de jaren tachtig met name op cultuurgebied. En dat ging tot ver in de jaren negentig door. Na een wederopbouwperiode met vooral veel aandacht voor wonen en werken, werd Rotterdam steeds meer een stad waar ruimte was voor plezier en recreatie. Die ontwikkeling zie je tot op de dag van vandaag terug. 

Kuster: “Er was in de jaren tachtig echt een omslag in het denken. Er waren veel jonge, nieuwe ontwerpers die durfden. De trots die er in Rotterdam heerste over de wederopbouw veranderde in de gedachte dat een stad ook leuk moest zijn om te verblijven. De ideeën voor de huidige Witte de Withstraat ontstonden, er werd nagedacht over wandelen, over Waterstad, de Oude Haven moest een uitgaansgebied worden en het Museumpark een culturele plek. Ook op beleidsgebied waaide er een enthousiaste wind met burgemeester Peper en de wethouders Linthorst en Vermeulen. Bram Peter zei in 1984: ‘Ik vind dat een stad iets krankjorum, iets geks moet hebben.’

Rotterdam Cultuurstad, Post 65 Part II van OMI wordt donderdag 5 september geopend en is te zien tot eind november. Kijk voor meer informatie over de openingstijden en alle nevenactiviteiten op omirotterdam.nl.