Kleinste galerie van Nederland viert kwart eeuw Rotterdamse kunst

Rotterdam - Wat begon als een kunstwerk in een lege etalage groeide uit tot een begrip in de Rotterdamse kunstwereld. De Aanschouw, beter bekend als de kleinste galerie van Nederland, bestaat 25 jaar en viert dat deze maand met een jubileumprogramma vol kunst, muziek en ontmoetingen.

Sinds de eerste expositie op 6 juli 2001 kregen al meer dan 1.200 kunstwerken een plek in de karakteristieke vitrine. Jarenlang was die te vinden aan de gevel van café De Schouw in de Witte de Withstraat. Sinds 2023 is De Aanschouw gevestigd bij Café Hensepeter, op de hoek van de Nieuwe Binnenweg en de ’s-Gravendijkwal.

Van statement naar traditie

De Aanschouw ontstond in het jaar waarin Rotterdam Culturele Hoofdstad van Europa was. Kunstenaar en initiatiefnemer Frank Taal plaatste destijds een foto van vier ‘dakloos geworden’ kunstenaars in een lege vitrine aan de gevel van café De Schouw. Wat begon als een statement over de positie van kunstenaars in de stad, groeide uit tot een blijvend podium voor hedendaagse kunst.

Het initiatief draait volledig op vrijwilligers, kunstenaars en kunstliefhebbers. Zonder structurele subsidie weet De Aanschouw zich al een kwart eeuw staande te houden.

Iedere donderdag een nieuwe kunstenaar

Een vaste traditie is de wekelijkse ‘Wissel’. Elke donderdag om 21.00 uur draagt een curator een nieuwe kunstenaar voor, die vervolgens een week lang de vitrine vult met zijn of haar werk. Exposeren gebeurt uitsluitend op uitnodiging en meestal slechts één keer.

Een bekende uitzondering is het project Het Overschilderijschilderij van kunstenaar Daan den Houter. Dit werk bestaat inmiddels uit 161 verflagen en groeide uit tot een van de meest herkenbare projecten van De Aanschouw.

Feestelijk jubileumprogramma

Om het 25-jarig bestaan te vieren, organiseert De Aanschouw in juli verschillende activiteiten:

Jubileumwissel op 9 juli

Op woensdag 9 juli staat een speciale jubileumwissel op het programma bij Café Hensepeter. Tijdens Wissel #1292 presenteert gastcurator Niki Murphy het werk van kunstenaar Marsha Zotova. Oud-deelnemers verzorgen de muziek en bezoekers worden opgeroepen herinneringen en foto’s uit de afgelopen 25 jaar te delen via sociale media.

Expositie en veiling op 18 en 19 juli

In C3-Studios aan de Huismanstraat tonen meer dan honderd kunstenaars die ooit bij De Aanschouw exposeerden hun werk tijdens een jubileumtentoonstelling. Veertig van deze werken worden op zondag 19 juli geveild tijdens een speciale editie van de jaarlijkse Aanschouw Veiling.

De opbrengst wordt gedeeld tussen de kunstenaars en De Aanschouw. De veiling staat onder leiding van de Rotterdamse kunstenaar Pip Passchier. Volgens traditie wordt als laatste object de veilinghamer zelf geveild.

Kunst voor iedereen

Volgens de organisatie draait De Aanschouw niet alleen om kunst, maar ook om ontmoeting. Al 25 jaar vormt de straatgalerie een plek waar kunstenaars, buurtbewoners, bezoekers en toevallige voorbijgangers met elkaar in gesprek raken.

Alle 1.292 kunstwerken die sinds de start in de vitrine hebben gestaan, zijn inmiddels gearchiveerd en online terug te vinden. Daarnaast verscheen in 2023 het boek Meer dan 1000 exposities op 1m², waarin de eerste 22 jaar van De Aanschouw zijn vastgelegd.

Met een vitrine van slechts één vierkante meter bewijst De Aanschouw al 25 jaar dat grote ideeën niet veel ruimte nodig hebben. Wat ooit begon als een tijdelijk kunstproject is uitgegroeid tot een vaste waarde in het Rotterdamse culturele landschap.