Grote betonnen boekenplanken vormen samen een Verhalenkade met de eeuwenlange historie van Delfshaven

Rotterdam - Zeven jaar puzzelen, verzamelen, uitzoeken, kiezen, wachten, overleggen en uiteindelijk opbouwen. De zes betonnen platen voor de openluchtexpositie Verhalenkade liggen nu eindelijk klaar. De komende weken wordt de expositie hier opgebouwd. “We hebben hele toffe beelden”, zegt projectleider Ferrie Weeda enthousiast. Op vrijdag 9 oktober opent burgemeester Carola Schouten de tentoonstelling.

Door Astrid van Unen

Tussen de Lage Erfbrug en de Achterhavenbrug aan de Coolhaven ligt een strook kade waar normaal enkele bankjes staan en de geliefde Lock of Love. Maar nu sieren betonnen platen die als boekenplanken gaan dienen deze ruimte. Ferrie Weeda kijkt blij rond. “Ik zie dat de betonnen platen nu al worden benut.” Lachend: “Door verliefde stelletjes, nijlganzen en mieren.” De Verhalenkade, die hier gaat verrijzen, gaat in op zeven eeuwen geschiedenis. Sinds het museum de Dubbelde Palmboom is vervangen door het Dutch Pinball Museum kent Delfshaven geen fysieke plek meer waar informatie over haar lange geschiedenis te vinden is. “We zochten eigenlijk naar een binnenruimte”, vertelt Weeda, “maar die was niet te vinden. Op deze plek blijft de Verhalenkade in elk geval drie jaar staan, met misschien nog verlenging.”

Van Piet Heijn tot Lock of Love

Het bijzondere van Historisch Delfshaven: het is heel klein, maar vormt een soort kruispunt van verschillende werelden, legt Weeda uit. “Je zit hier en kijkt, draait een kwartslag en ziet weer een ander deel. Het beeld van Piet Heijn, de Coolhaven, het oude belastingkantoor, een boot voor asielzoekers, de Lock of Love, een drukke verkeersweg, pittoreske geveltjes. Het komt allemaal terug in de expositie. Er is geen plek in Rotterdam waar de gelaagdheid van de geschiedenis en de diversiteit van culturen zo zichtbaar is.”

Lees verder onder de foto.

Ferrie Weeda kijkt blij rond. ‘Ik zie dat de betonnen platen nu al worden benut.’ Foto: Astrid van Unen

Matrozentroost

Op de zes boekenplanken komen rechtopstaande boeken te staan, beplakt met bedrukt stickerfolie. Ruim dertig boeken met meer dan honderd afbeeldingen waarin zo breed mogelijk de geschiedenis aan de orde komen. “Een leuk feitje: in 1580 was er al een fonds om arme mensen te ondersteunen: Matroos Matroos. De naam is een verbastering van matrozentroost. Het fonds was opgericht om gegijzelde matrozen vrij te kopen, later diende het ter ondersteuning van de armen. Het heeft tot 1890 bestaan. Zo zie je dat de zorg voor elkaar, die deze wijk typeert, toen al actueel was.”

Slavenhandel

Weeda noemt ook een lelijk feitje: hij vond documenten waarin duidelijk werd dat Delfshavense kapiteins actief waren in de slavenhandel. “Je moet je voorstellen: een schip dat hier vertrok en voor de Afrikaanse kust een Portugees schip kaapte met 500 tot slaaf gemaakten aan boord om ze door te verkopen. Hierover bestaan documenten omdat ze onderling onenigheid kregen over de verdeling van de winst en er een notaris aan te pas moest komen. Alleen daarom is dit in de archieven terecht gekomen.”

Opzoomeren

De tentoonstelling is samengesteld aan de hand van drie thema’s: netwerk, kracht en smaak. “Het thema netwerk is gekoppeld aan de netwerken die je op oude kaarten al ziet van havens en straten”, licht Weeda toe, “maar ook aan sociale netwerken en gemeenschappen. Opzoomeren bijvoorbeeld is een Delfshavense uitvinding. Het thema kracht gaat over macht en onmacht, oorlogen als de Hoekse en Kabeljauwse Twisten, maar ook bijvoorbeeld de dekolonisatie van Indonesië. Best heftige onderwerpen.”

Kapsalon

Onder het thema smaak vallen verhalen waar je een glimlach van krijgt, zegt Weeda. “Bijvoorbeeld het feit dat Delfshavenaars erg hechten aan schoonheid en hygiëne, gezien de absurde hoeveelheid kappers, beautysalons en autowasserettes in deze wijk. Onder smaak valt ook eten en drinken, waaronder ‘de kapsalon’ die hier is uitgevonden.”

Verhalenkade Delfshaven is een initiatief van gemeente en bewoners van Delfshaven. Kunstenaarscollectief Observatorium heeft de installatie ontworpen, urban artist Heidi ‘Tuig oma’ Smit heeft het grafisch ontwerp gemaakt en historicus Ferrie Weeda is de projectleider.