Zó ziet de toekomst van de Rijnhaven eruit (alles op een rijtje!)

Rotterdam - Een park, een strand, duizenden woningen, een toren in de vorm van een saxofoon; de Rijnhaven en omgeving veranderen in een extra deel van het Rotterdamse stadscentrum. Soms kunnen we nauwelijks overzien wat er op deze plek allemaal gebeurt. Dus gingen we in de Rijnhavenkeet langs om alle ontwikkelingen stap voor stap door te nemen met projectmanager Lucas Vroom.

Door Emile van de Velde

Vroom is nu vier jaar bezig met de gebiedsontwikkeling van Rijnhaven, en binnenkort ook met Wilhelminapier en omgeving. De Katendrechtse kant van de Rijnhaven (met onder meer Codrico, de Pols van Katendrecht) valt niet binnen zijn portefeuille, dus die laten we in dit artikel even buiten beschouwing. Er is zo ook al genoeg te vertellen...

Rijnhaven als binnenhaven

1895. Omdat havenstad Rotterdam groeit als kool, werd de Rijnhaven aangelegd. Hier, maar ook elders op Zuid, vinden de havenactiviteiten plaats. Meren schepen aan om hun lading te laden en te lossen. De haven wordt groter en groter.

Jaren 70/80/90. De haven van Rotterdam verhuist de stad uit. Naar de Maasvlakte 1, en later ook 2. Schepen worden groter, hebben dieper water nodig. En Rotterdam-Zuid is steeds meer een gebied om te wonen. Voorál wonen, want veel mogelijkheden om er fijn te recreëren zijn er niet. “En opeens hadden we hier een grote lege bak met water”, vertelt Vroom over de voormalig binnenhaven Rijnhaven. “Terwijl er voor al die wijken in de buurt nauwelijks groen was. Toen ontstonden de eerste plannen voor een park, op een nieuw stuk land. Bij de eerste plannen werd er alleen aan een park gedacht, want toen was er nog geen woningnood. De huidige plannen zijn rond 2017 ontstaan, dus met park én wonen. Met de opbrengst daarvan kunnen we ook de aanleg van het park deels financieren.”

Lees verder onder de afbeelding.

Toekomstbeeld Gemeente Rotterdam

Rijnhavenpark

2026. Op dit moment is er amper iets van een park te zien. Het dempen van de haven is nog volop bezig, hoewel het meeste zand er al ligt. Dat ligt in te klinken, nog ongeveer een jaar. Vroom: “Daarna willen we er grond op leggen waarin voldoende vocht vastgehouden kan worden, en waar bomen goed in kunnen groeien. Aan de kant richting het metrostation zie je nu plantvakken. Daar testen we verschillende soorten grond om te kijken in wat voor soort aarde planten het goed doen.”

2027. In de eerste helft van volgend jaar moet het dempen afgerond zijn. Daarna kan de aanleg van het park beginnen. Vroom: “Het wordt een park met een soort kamers, met grasvelden, met bosjes en bomen eromheen. Ja, dat zullen veelal jonge bomen, waarvan de wortels sterk kunnen groeien zodat ze tegen een stootje kunnen. We hebben hier nu eenmaal veel met wind te maken. Alleen aan de randen bij het water willen we beginnen met een ander soort bomen. Die sneller groeien dan de bomen verderop in het park en als een soort ‘windscherm’ kunnen dienen.”

Een jaar of tien later. Een echt park met grotere bomen hebben we dus niet meteen. Dat moet groeien. Waar bijvoorbeeld op het Hofplein meer volwassen bomen geplant kunnen worden, zal in het Rijnhavenpark alles van jongs af aan moeten groeien. Al staat er wel al vanaf het begin genoeg groen om op een echt park te lijken.

Lees verder onder de afbeelding.

Zo ligt het nieuwe stuk land er nu bij. Foto: Hans van Putten

Rijnhavenstrand

2026. Voor de derde zomer op rij kunnen mensen zwemmen in de Rijnhaven, ter hoogte van LantarenVenster, binnen een ballenlijn. Daar is het druk. Zó druk dat er ook van alles misging toen het een tijdje geleden zo warm was. Nu staan er hekken, en wordt de zwemplek afgesloten als het vol is. Vroom: “Ik was pas bij de wijkraad Katendrecht/Wilhelminapier en ook over het strand zijn er zorgen, over het beheer. Maar natuurlijk wordt door de gemeente een plan voor het beheer gemaakt. Het moet een fijne plek worden voor iedereen. Maar dat het druk is op dit soort plekken, begrijp ik wel. Er is gewoon heel weinig zwemgelegenheid in Rotterdam.’”

2028. Dan zal het strand wel open zijn. Misschien wel eerder. Dat hangt ook af van de werkzaamheden voor het park. Het wordt een strand waar eb en vloed hun gang kunnen gaan. Bij eb is er flink wat ruimte, bij vloed minder, en bij slecht weer staat het water bijna tegen de keien die er nu al liggen. Tussen die keien door komen er doorgangen. De grootste, de ingang zeg maar, aan de kant van Katendrecht.

Lees verder onder de afbeelding.

Toekomstbeeld van Drijvend Park Zuid door West 8

Nog twee parken

2026. Het Rijnhavenpark is niet het enige park in de Rijnhaven. Straks zijn er drie. Aan de kant van de Wilhelminapier ligt al sinds 2022 een drijvend parkje. Dat wordt nog een stuk langer, liefst 300 meter, tot aan De Sax. Het derde park wordt het Drijvend Park Zuid, dat West 8 gaat ontwerpen. Na de zomer komen zij met een schetsontwerp. Het moet een park worden met plekken waar mensen wél en niet kunnen komen. Ook dieren moeten er een plek vinden. 

WK Beachvolleybal

2027. Volgend jaar vindt van 13 tot en met 22 augustus het WK Beachvolleybal plaats in de Rijnhaven. Dan staat er op het nieuwe stuk land een pop-upstadion en worden er wedstrijden gespeeld tussen wereldtoppers. 

Lees verder onder de afbeelding.

Zo zou de bebouwing bij de Rijnhaven eruit kunnen gaan zien. De hoogste woontoren, vlakbij het Luxor Theater, mag maar liefst 250 meter hoog worden. Beeld: Gemeente Rotterdam

Woningen

2026/2027. Het beachvolleybalstadion komt te staan op de plek die bouwblok 1 wordt genoemd. Dat is de eerste van drie terreinen waarop in totaal ruim 3000 woningen worden gebouwd. Vroom: “Bouwblok 1 is het blok dat het dichtst bij het metrostation komt te staan. De aanbesteding loopt nu. Na de zomer weten we wie er hier gaat bouwen en daarna zal er nog flink wat voorbereidingstijd nodig zijn.”

2029. De bouw van bouwblok 1 zal van start gaan. Als alles volgens planning verloopt.
2033/2034. “Dan zou bouwblok 2 gebouwd kunnen worden.”
2036/2037. “Bouwblok 3.”
2040. Park, strand, woningen: alles is klaar. Als het allemaal volgens schema verloopt.

Lees verder onder afbeelding.

De Wilhelminapier met De Sax. Beeld: BPD Ontwikkeling

De Sax

2026. Een gedeelte van het nieuwe stuk land in de Rijnhaven wordt op dit moment gebruikt als bouwterrein voor De Sax. Een ander deel is parkeerplaats, omdat de parkeergarage onder Boston en Seattle tijdens de bouw niet beschikbaar is. De Sax (ja, een gebouw in de vorm van een saxofoon) krijgt twee torens: Havana en Philadelphia. De Havana-toren wordt 182 meter hoog, de Philadelphia-toren 109 meter hoog. Ze komen te staan aan de Antoine Platekade, naast het Luxor Theater aan de Rijnhaven. De twee torens worden met een gouden balk met elkaar verbonden. Het gebouw gaat eruitzien als een gigantische saxofoon. Er komen bijna 1000 woningen in De Sax. 

2030. Dan moet De Sax klaar zijn. Vroom: “En dan is de hele Wilhelminapier af, wat bouwprojecten betreft. Op dit moment wordt ook hotel Chicago nog gebouwd. Als Chicago en De Sax klaar zijn, is er nog maar één stuk grond niet bebouwd. Baltimore noemen we dat. Maar daar zijn geen plannen voor. Dat wordt nu gebruikt door de cruiseterminal.”

Posthumalaan

2026. Anders dan soms gedacht wordt, is er nog niets beslist over de toekomst van de autoweg die Zuid met de Erasmusbrug verbindt. Vroom: “Daar zijn we nog over aan het nadenken. Komende jaren moeten er knopen over doorgehakt. Wat we in ieder geval willen, is dat de Rijnhaven beter bereikbaar wordt vanuit de Afrikaanderwijk. Er moeten een kwaliteitsslag in het gebied gemaakt worden. Maar hoe we dat gaan doen, is nog de vraag.”

Metrostation Rijnhaven

Toekomst. Het metroviaduct door Zuid is al bijna zestig jaar oud. Metrostation Rijnhaven ook. Het zou kunnen dat ook daar zo’n kwaliteitsslag komt. Vroom: “We denken met de MRDH en de RET na over de toekomst van het metrostation. We gaan binnenkort op Zuidplein kijken, waar al van alles gedaan wordt.”