Dick en Jan poseerden 70 jaar geleden: nu staan de Kaapse buurjongens op een gevel

Rotterdam - Precies 70 jaar geleden, in de zomer van 1956, poseerden Dick van Bergem (toen 14) en Jan Breestraat (toen 15) voor kunstschilder Dolf Henkes. In 2017 liet Verhalenhuis Belvédère van het schilderij een muurschildering maken. Sindsdien zijn de Kaapse buurjongens te zien op de hoek van de Katendrechtsestraat en de Tolhuislaan.

Door Britte Kramer

Dick woont inmiddels in een 65-plusflat met uitzicht over de Maas. Nog steeds op Katendrecht. “Met geen honderd politieagenten kregen ze mij van de Kaap af. Het was een hoop ellende af en toe, maar mijn hele familie woonde hier. Katendrecht was mijn leven. Ik weet niet hoe ik dat moet omschrijven. Nu is Katendrecht er niet meer, natuurlijk. Het is nieuwbouw hier en nieuwbouw daar. Onvoorstelbaar.”

Voetballen op het Deliplein

Als tiener woonde Dick op de Veerlaan, net als Dolf Henkes. Zijn vriendje Jan woonde op de Sumatraweg. “Toen, in die leuke tijd, waren we nog buiten aan het voetballen op het Deliplein. Ik was 14, Jan was 15. Dolf kwam vragen of we wilden poseren en dat hebben we gedaan. Jan was helemaal geïnteresseerd, want die is later zelf als kunstenaar gaan werken en was daar al heel vroeg mee bezig.”

Vlinderstrik verzonnen

Drie keer gingen ze naar Henkes’ atelier in het Haringvliet om te poseren. “Het was een groot herenhuis. Hij zat op de eerste etage. En je weet hoe dat is bij die schilders: volle bak met schilderijen en van alles en nog wat. Telkens als we op het atelier kwamen, liep hij een beetje rond te zoeken en te kijken. Na de derde keer heeft hij zelf de rest verzonnen. Ik sta op dat schilderij met zo’n vlinderstrikje, maar dat had je in die tijd helemaal niet. Jan had hij een stropdasje omgedaan.”

Je doet maar wat je wil

Of Dicks ouders trots waren dat hij vereeuwigd was door Henkes, dat kan hij zich niet herinneren. “Volgens mij wisten ze niet eens dat we geschilderd zijn. Daar werd niet over gesproken. Ik zal je nog sterker vertellen: toen ik een nieuwe brommer had, ben ik daarmee naar Limburg gereden. Drie dagen later kwam ik terug en niemand had me gemist. Zo leefden we toen een beetje: je doet maar wat je wil.”

Verhalenhuis Belvédère

Verhalenhuis Belvédère had jaren terug een tentoonstelling van het werk van Dolf Henkes. “Toen zei ik daar: ‘Joh, Dolf heeft mij en mijn vriendje Jan ook op het doek gezet. Ik liet een dia’tje zien en daar waren ze zo enthousiast over dat ze het schilderij zijn gaan ophalen uit een opslag in Rijswijk. Ik denk dat het 70 bij 80 centimeter is. Het heeft daar toen geruime tijd gehangen.”

Schilderen op de stelling

“Toen kwamen al die geveldingen ter sprake; die moesten een beetje opgefleurd worden. Verhalenhuis Belvédère had foldertjes gemaakt en daarin zag ik dat ze dat schilderij erop wilden zetten. Ik ben op hoge poten naar ze toegegaan, want ik vond dat ze me hadden moeten informeren. Maar goed, ik vind wel dat ze het leuk gedaan hebben.”

“De man die het geschilderd heeft is een rasechte kunstenaar. Ik heb er met verbazing naar staan kijken, hoe hij aan het werk was op die stelling. Alles is precies zoals het op het schilderij staat. Ik vind dat zo ongelooflijk! We hebben af en toe even staan praten. Hij vond het wel leuk dat ik kwam kijken.”

Best wel emotioneel

Doordat Dick op zijn veertiende ging werken en Jan ging studeren, verloren de Kaapse kameraden elkaar uit het oog. “Maar toen de muurschildering tot stand was gekomen, heb ik via het Oud-Rotterdammertje Jans familie kunnen bereiken. Met z’n allen zijn we een keer gaan kijken. Jan is in 2002 overleden, en ineens zagen ze hem daar op die gevel. Dat was best wel emotioneel.”

De gevelschildering is onderdeel van Kaapse Kleur: een project van CBK Rotterdam in samenwerking met Verhalenhuis Belvédère. Kaapse Kleur bestaat uit negen ornamentlijsten met kunstwerken.