Het beleid op het stadhuis gezien door de ogen van Rotterdammers in armoede: ‘Oprechte interesse maakt voor ons verschil’

Rotterdam - Hoe kijken Rotterdamse minima naar de gemeentepolitiek? Vraag het aan experts die al jarenlang in armoede leven! Dat is precies wat Vers Beton het afgelopen jaar deed. Met ervaringsdeskundigen van Warm Rotterdam schreef het online tijdschrift over onderbelichte thema’s bij de gemeenteraadsverkiezingen. 

Door Saskia Klaassen

Ervaringsdeskundigen en journalisten kwamen ruim een jaar geleden voor het eerst samen in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Warm Rotterdam zet zich in voor een armoedevrije stad, en was niet tevreden over de coalitie van VVD, D66, Leefbaar Rotterdam en DENK. Maar liefst twee DENK-wethouders stapten op. De derde, Abigail Norville, was er te kort om de schade te herstellen. Er was ook teleurstelling over de gemeenteraad. ‘Wat hebben de raadsleden uiteindelijk écht voor ons gedaan?’, vroeg een van de ervaringsdeskundigen zich hardop af. 

‘Niet vooruit te branden’

Haar vraag werd het startpunt van het eerste onderzoek van Vers Beton en de ervaringsdeskundigen. Twee journalisten turfden en telden alle moties van de gemeenteraad tussen juni 2022 en november 2025. De uitkomst: maar liefst 155 voorstellen deden raadsleden. Daarbij kwam de PvdA (nu PRO) met een derde van alle moties het vaakst in actie. Maar meer dan de helft van alle raadsinitiatieven werd weggestemd. De coalitie van Leefbaar Rotterdam, VVD, D66 en DENK was niet vooruit te branden, luidt de harde conclusie. 

Lees verder onder de foto.

Daniëlle Makabori: ‘Kiezers denken vaak ten onrechte dat partijen iets aan armoede doen’ Foto: Richard Beukelaar

‘Eigen schuld, dikke bult’

‘De oppositiepartijen probeerden het wel, maar kwamen er niet doorheen’, concludeert Ylva Hup. Ze is een van de ervaringsdeskundigen die meekeek met het onderzoek. Ook haar Warm Rotterdam-collega Daniëlle Makabori is streng in haar oordeel. ‘Kiezers denken vaak ten onrechte dat bepaalde partijen iets aan armoede doen. In de praktijk blijkt bij meerdere midden- en rechtse partijen toch vaak de “VVD-houding” te overheersen: eigen schuld, dikke bult. Harder werken, of zoek het maar uit. Dat werkt stigmatiserend.’

‘Werken loont’

In de aanloop naar de verkiezingen deed Vers Beton nog een tweede onderzoek, naar Rotterdammers in de bijstand. ‘Werken loont’, beweerde wethouder Tim Versnel van Werk en Inkomen. Maar klopt dat ook? ‘Heel veel mensen willen wel, maar kunnen niet werken’, zegt Ylva. Bijvoorbeeld omdat ze deels afgekeurd zijn en in de bijstand belanden. Zelf werkte Ylva 25 jaar in een supermarkt voordat ze werd afgekeurd. ‘Ik werkte dag in dag uit met mensen, van de één op de andere dag kom je thuis te zitten.’

Mensen links laten liggen

Juist de mensen die extra begeleiding naar werk nodig hebben, liet de gemeente links liggen, blijkt uit het onderzoek. De werkcoaches richtten zich vooral op jonge, gezonde Rotterdammers met de juiste opleiding. Daniëlle: ‘Bij de mensen die minder bemiddelbaar zijn moet veel beter worden gekeken wat zij nodig hebben om duurzaam aan de slag te gaan. Daar is nu geen aandacht meer voor.’

Noodpaketten

Na de verkiezingen zocht Vers Beton met Warm Rotterdam uit hoe het zit met de noodpakketten. Lukt het minima om zich voor te bereiden op een ramp? Nee, zeggen partijen in de wijken die veel met Rotterdammers in armoede werken. De gemeente deelde 2500 gratis noodpakketten uit, terwijl er 7000 nodig zijn. Een druppel op een gloeiende plaat. De ervaringsdeskundigen fotografeerden wat zij spaarden voor een noodpakket. Veel verder dan een wc-rol, wat waxinelichtjes en batterijen komen de meesten niet.

Moeite met rondkomen

Over schulden gaat het laatste artikel waaraan het onderzoeksteam werkt. Ruim één op de vier Rotterdammers heeft moeite met rondkomen. Het kabinet overweegt nieuwe regels voor het sociaal innen van betalingsachterstanden. Rotterdam heeft hier al ervaring mee. Eneco, Evides en Havensteder zijn zogenoemde geldzorgenbewuste organisaties. Een keurmerk dat werd ontwikkeld door Warm Rotterdam met bedrijven, de Pauluskerk en landelijk keurmerkontwikkelaars.

Oprechte interesse

De ervaringsdeskundigen kijken positief terug op de samenwerking met de journalisten. Daniëlle: ‘Goed dat Vers Beton de betaalmuur ophief bij artikelen over de verkiezingen. Juist onder mensen met weinig inkomen zijn veel afhakers.’ Ze merkt op dat de meeste andere lokale media weinig aandacht hadden voor armoede in de berichtgeving over de verkiezingen. ‘Het is een lastig onderwerp’, denkt Ylva, ‘waar veel andere media hun vingers liever niet aan branden. Gelukkig wilde Vers Beton echt weten hoe het zit. Oprechte interesse, dat maakt voor ons het verschil.’ 

Nieuwe coalitie

Warm Rotterdam waardeert de keuze voor doorbraken en het langere termijnperspectief in de plannen van de nieuwe coalitie van PRO, D66, VVD, CDA en Volt. ‘Een huis voor iedereen, een sterke economie en de beste stad voor kinderen, dat is wat Rotterdam nodig heeft’, schrijft de organisatie die pleit voor een armoedevrije stad in een reactie op het coalitieakkoord Vaart Maken. Volgens directeur Annemarieke van Egeraat rust de kans van slagen van alle doorbraken van het nieuwe college op eenzelfde fundament: een sterke sociale basis. Om werkelijk vaart te maken, moet de stad kiezen voor woningen, economie én bewoners, stelt ze. ‘En dan verdient de sociale basis net zo’n investeringsagenda als de andere drie doorbraken. Dat ontbreekt nu.’

Zie ook www.warmrotterdam.nl.

Saskia Klaassen is onderzoeksjournalist bij Vers Beton en schrijft over ongelijkheid, sociaal onrecht en Rotterdammers in een kwetsbare situatie. Meer lezen? Abonneer je op haar gratis nieuwsbrief Rechtvaardige Stad: