Binnenkort in het Depot: een ode aan popart-icoon Marisol, goede vriendin van Andy Warhol

Rotterdam - In de jaren zestig was Marisol een van de sterren van de New Yorkse kunstwereld en sierde ze covers van toonaangevende tijdschriften. Ze was bevriend met Andy Warhol, die haar omschreef als ‘de eerste vrouwelijke kunstenaar met glamour’. Met meer dan tachtig internationale bruiklenen brengt Museum Boijmans Van Beuningen in het Depot een unieke ode aan dit popart-icoon: van haar kleurrijke houten mensfiguren tot vreemde onderwaterwezens en intieme tekeningen. 

Achter de vele gezichten van Marisol schuilen scherpe reflecties op thema’s als vrouwelijkheid, identiteit, klimaat en de Amerikaanse wereldmacht. Onderwerpen die na zoveel jaren verrassend actueel blijken. De tentoonstelling Marisol is te zien van 9 oktober 2026 tot en met 29 maart 2027.

Wie is Marisol? 

Marisol, geboren als María Sol Escobar op 22 mei 1930 in Parijs, groeide op in Caracas en de Verenigde Staten. In haar werk combineerde ze popart, volkskunst, gevonden objecten en zelfportretten tot eigenzinnige, vaak satirische ensembles, waarin identiteit centraal staat. Ze gebruikte zichzelf daarbij als model en verwerkte afgietsels van haar gezicht en handen in levensgrote sculpturen. Zo onderzocht ze wie ze kon zijn als kunstenaar en als vrouw in de maatschappij.

Extra bijzonder

De tentoonstelling in het Depot is extra bijzonder omdat de historische band tussen het museum en Marisol teruggaat tot 1968. Haar werk kwam na de Biënnale van Venetië naar Rotterdam voor haar eerste museale solotentoonstelling. Net als 58 jaar geleden staan bezoekers opnieuw oog in oog met absolute topstukken, zoals de houten sculptuur La visita (1964), een groepsportret van drie vrouwen en een kind met afgietsels en kledingstukken van de kunstenaar. Maar ook Mi Mamá y Yo (1968), waarop Marisol zichzelf als jong meisje met haar moeder afbeeldde. Een werk dat zij zelf als favoriet beschouwde.

The Car: vrijheid op wielen

Een ander hoogtepunt is The Car (1964). In 1972 slaagde Museum Boijmans Van Beuningen erin dit werk te verwerven. Marisol maakte deze blauwe Ford Falcon-cabriolet op halve schaal, met plaats voor vijf passagiers. Jong en oud, man en vrouw, zwart en wit: een mix van generaties en identiteiten. 

Alle inzittenden, behalve de bestuurder, dragen het gezicht van de kunstenaar. De auto zit vol verrassende details, van oplichtende koplampen tot een werkende radio. Met The Car verkent Marisol welke identiteit ze kon aannemen als vrouw in de jaren zestig. Tegelijk verwijst de auto naar de Amerikaanse vrijheidsdroom, terwijl reizen voor veel niet-witte Amerikanen juist beperkt was en gemengde huwelijken in veel staten nog illegaal waren. Na ruim zestig jaar neemt The Car nieuwe generaties mee op reis naar vrijheid.

Marisol, The Car, 1964, co Pictoright Amsterdam 2026. Collection Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam. Foto: Jannes Linders

Bevriende iconen

In de New Yorkse kunstscene van begin jaren zestig ontmoette Marisol de toen nog relatief onbekende Andy Warhol, met wie zij goed bevriend raakte. Warhol legde Marisol vast in zijn experimentele korte films, terwijl zij hem op haar beurt in een sculptuur portretteerde. Meerdere films worden in de tentoonstelling getoond, waaronder Kiss (1964). Hoewel Warhol nu bekendstaat als een kunstenaar van wereldfaam, was Marisol in de jaren zestig de grotere ster.

Wegvluchten in een onderwaterwereld 

Eind jaren 60 trekt Marisol zich terug uit de kunstwereld, weg van de aandacht en alle roem. Op Tahiti (Frans-Polynesië) ontdekt ze haar passie voor duiken en groeit haar bewustzijn van milieuvervuiling. Na twee jaar komt de kunstenaar vol inspiratie weer boven water in New York. Ze kiest niet meer voor menssculpturen, maar maakt houten vissen en onderwaterwezens. 

De werken zijn een wake-upcall over het bedreigde ecosysteem, maar leveren ook kritiek op de Amerikaanse macht. Sommige sculpturen hebben de vorm van onderzeeërs die aanwezig waren door de Koude Oorlog. Recensenten schrijven vernietigende kritieken. Ondanks meerdere tentoonstellingen in de decennia die volgen, verdwijnt deze ooit zo gevierde kunstenaar langzaam uit beeld.

Bruiklenen

Met slechts twee sculpturen die zich in Europese collecties bevinden (waarvan één in Museum Boijmans Van Beuningen), bestaat deze tentoonstelling vooral uit bijzondere bruiklenen uit de Verenigde Staten. Het grootste deel is afkomstig van het Buffalo AKG Art Museum, dat de nalatenschap van Marisol beheert.