Nederlands Fotomuseum moet ontslagen directeur 400.000 euro betalen én rectificeren

Rotterdam - De rechtbank Rotterdam oordeelt dat het Nederlands Fotomuseum ernstig verwijtbaar heeft gehandeld door Birgit Donker te ontslaan zonder geldige reden. Het Rotterdamse museum moet Donker een schadevergoeding van 400.000 euro betalen en een rectificatie publiceren en verspreiden.

Birgit Donker werkte vanaf november 2018 als directeur-bestuurder bij het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam. Tijdens een vergadering van de Raad van Toezicht (RvT) op 18 juli 2025 kreeg Donker te horen dat zij was ontslagen en dat haar arbeidsovereenkomst per 1 oktober zou worden beëindigd. Ze was een maand eerder geschorst door deze Raad van Toezicht. Toen moest zij haar sleutels al inleveren, kreeg zij geen toegang tot haar e-mail meer en mocht zij geen contact opnemen met medewerkers.

Als voornaamste redenen voor het ontslag gaf de RvT dat er sprake was van sociale onveiligheid binnen het museum en een angstcultuur, veroorzaakt door de leiderschapsstijl van de bestuurder. Ook zou Donker de RvT onvoldoende geïnformeerd hebben over signalen van sociale onveiligheid en het personeelsverloop. Volgens eigen onderzoek van de RvT en onderzoek van een extern bureau zou er al langere tijd iets mis zijn met de cultuur binnen het museum. 

Functioneringsgesprek was positief

De Volkskrant publiceerde ruim twee weken voor het ontslag een uiterst kritisch artikel over de sfeer. In de conceptversie van het artikel werd de bestuurder beschuldigd van narcisme, toxisch management en schrikbewind. Donker stelde op haar beurt dat zij na haar aanstelling ingrijpende maatregelen moest nemen, omdat het museum er zowel financieel als organisatorisch zeer slecht voor stond. Zij zou de RvT in die jaren consequent op de hoogte hebben gehouden. De Raad van Toezicht sprak in zijn jaarlijkse verslagen steevast lovend over de verrichtingen van de bestuurder en haar team. Er is maar één keer, in 2021, een functioneringsgesprek gehouden met de bestuurder. Dat was heel positief.

De verwijten die de RvT maakt, zijn onterecht, oordeelt de rechter. Het is niet gebleken dat er sprake was van sociale onveiligheid of van een angstcultuur veroorzaakt door de bestuurder. Ook is niet vast komen te staan dat Donker de RvT onvoldoende op de hoogte hield. 

Goede resultaten

Wel is het zodat er bij sommige medewerkers en oud-medewerkers weerstand was tegen de bestuurder. Vanwege de slechte positie van het museum voerde Birgit Donker diverse maatregelen door. In het onderzoek wordt vastgesteld dat een aantal medewerkers moeite had met die aanpak, terwijl een ander deel juist waardering had. Ook was de werkdruk hoog vanwege de naderende verhuizing. Maar de verwijten aan Donker zijn volgens de rechtbank niet terecht gebleken. Hierbij neemt de rechter in aanmerking dat vaststaat dat ze goede resultaten heeft geboekt. 

Twee jaarsalarissen

Bij het bepalen van de hoogte van de schadevergoeding houdt de rechter onder meer rekening met hoe lang de arbeidsovereenkomst naar verwachting zou hebben voortgeduurd als deze niet was geëindigd en de omstandigheid dat de bestuurder nog geen vergelijkbare positie met een vergelijkbaar inkomen heeft kunnen verwerven. De mooie loopbaan van de bestuurder is door het onterechte ontslag tot een abrupt einde gekomen. De rechter vindt de gevraagde billijke vergoeding van 400.000 bruto passend. Dit komt neer op twee jaarsalarissen. Ook wordt de gevraagde rectificatie grotendeels toegewezen.