RVS-flat bij Blijdorp blijft markant stukje Rotterdamse geschiedenis én jeugdherinnering

Rotterdam - Wie via het tunneltje richting Diergaarde Blijdorp loopt of rijdt, kent hem vrijwel zeker: de RVS-flat. Het gebouw naast de ingang is vooral herkenbaar door het iconische logo van de Rotterdamsche Verzekering Sociëteiten (RVS), met de blauwe poppetjes onder een paraplu. Hoewel het verzekeringsbedrijf al jaren verdwenen is, leeft het beeld volgens Bart Bos nog altijd voort in het Rotterdamse straatbeeld.

De flat werd in 1958 opgeleverd en had oorspronkelijk een opvallende functie voor die tijd: het was een zogenoemde ‘juffenflat’, speciaal gebouwd voor alleenstaande werkende vrouwen. Tegenwoordig klinkt dat misschien vanzelfsprekend, maar destijds was het een kleine maatschappelijke verschuiving.

Pas in 1957 werd in Nederland geregeld dat getrouwde vrouwen niet langer wettelijk handelingsonbekwaam waren. Tot die tijd had een man officieel het gezag binnen het huwelijk. Zelf een bankrekening openen of grote aankopen doen kon vaak niet zonder toestemming. Het idee dat een vrouw zelfstandig woonde en werkte, stond nog in de kinderschoenen.

Voor veel vrouwen betekende de RVS-flat daarom meer dan alleen woonruimte. Het bood een eigen plek, een eigen sleutel en vooral: zelfstandigheid. Iets wat in die tijd allesbehalve vanzelfsprekend was. De flat werd daarmee een symbool van een veranderende samenleving, waarin vrouwen stap voor stap meer ruimte kregen. Bijzonder is ook dat het gebouw werd ontworpen door architect ir. Wilhelmina Janssen, in een periode waarin vrouwelijke architecten nog schaars waren. Daarmee kreeg de RVS-flat vanaf het begin al een vooruitstrevend karakter.

Hunkerbunker

Toch kreeg het gebouw in de volksmond een heel andere naam: de ‘Hunkerbunker’. Die bijnaam verwees naar het idee dat de bewoonsters vooral zouden wachten op een huwelijk. In werkelijkheid bood het complex juist een zeldzame vorm van vrijheid, met een eigen woning en onafhankelijk leven als belangrijkste uitgangspunt.

Tegenwoordig bestaat de RVS-flat grotendeels uit koopwoningen en is de oorspronkelijke functie verdwenen. Het verzekeringsbedrijf achter het bekende paraplulogo behoort tot het verleden, maar het beeld aan de gevel is gebleven en daarmee ook de herkenbaarheid voor veel Rotterdammers.

Meer dan stukje architectuur

Voor sommigen is het gebouw meer dan een stukje architectuur. Zo roept het bij oud-bezoekers en omwonenden ook persoonlijke herinneringen op aan uitstapjes naar Blijdorp. De blauwe poppetjes waren daarbij een vast herkenningspunt onderweg naar de dierentuin.

Wie er nu langs komt, ziet vooral een markant gebouw in de stad. Maar achter die gevel schuilt een verhaal over vrouwenemancipatie, verandering en een stad in ontwikkeling. En voor velen ook een vleugje nostalgie. “De RVS-flat is daarmee niet alleen een Rotterdamse blikvanger, maar ook een plek waar persoonlijke en stedelijke geschiedenis elkaar blijven raken”, concludeert Bos.