Gil en Moti vieren zilveren huwelijksjubileum met tentoonstelling in Nieuw Charlois: ‘Blijf wie je bent en laat je stem horen’

Rotterdam - Vijfentwintig jaar geleden stapte het kunstenaarsduo Gil en Moti in het huwelijksbootje. Daarmee werden zij het eerste homokoppel dat in Rotterdam trouwde. Nu, een kwart eeuw later, blikken zij met de tentoonstelling Gil & Moti Wedding Project – Protect, 2001–2026 terug op dat historische moment én kijken zij vooruit.

Door Cassandra Oostrom

Als we Gil en Moti spreken, zitten we in de expositieruimte van Nieuw Charlois. Aan de muren hangen uitvergrote krantenartikelen uit 2001, toen hun huwelijk landelijke aandacht trok. De tentoonstelling brengt het verleden en het heden samen met video’s, schilderijen, tekeningen, collages en nieuw werk dat speciaal voor deze jubileumeditie werd gemaakt.

Op 21 juni 2001 trouwden Gil en Moti op het balkon van het Rotterdamse stadhuis tijdens een openbare ceremonie onder leiding van toenmalig burgemeester Ivo Opstelten. Het huwelijk maakte deel uit van een groter kunstproject en groeide uit tot een stadsevenement waarvoor alle Rotterdammers waren uitgenodigd. Na de ceremonie verbleef het duo tien dagen in de hal van het stadhuis om met bezoekers in gesprek te gaan over het pas ingevoerde homohuwelijk en de betekenis daarvan voor de samenleving.

Rotterdam 25 jaar later

Voor de jubileumtentoonstelling trokken Gil en Moti opnieuw de straat op. In een nieuwe video-installatie gaan zij in hun trouwkostuums in gesprek met Rotterdammers over liefde, vrijheid, diversiteit en de positie van de LHBTQIA+-gemeenschap. “Wij wilden weten wat die wetgeving nu betekent, vooral voor de jonge generatie die destijds nog niet geboren was of te jong was om het mee te maken”, vertelt het duo.

Voor de film bezochten zij ook oud-burgemeester Opstelten, die hun huwelijk in 2001 voltrok, en spraken zij met burgemeester Carola Schouten. Opstelten opent bovendien de tentoonstelling, waarmee een symbolische verbinding wordt gelegd tussen het historische moment van toen en de gesprekken van nu.

De reacties die zij op straat kregen, liepen uiteen. Sommige voorbijgangers vertelden dat acceptatie voor hen vanzelfsprekend is, anderen bleken daar anders over te denken. Toch geeft het project de kunstenaars hoop. “Wat mij ontroerde tijdens de opnames, is dat mensen met ons wilden praten”, zegt Moti. “Ze wisten dat we hen filmden en dat hun mening onderdeel zou worden van het kunstwerk. Toch gingen ze het gesprek aan.”

Van online haat naar kunst

Onderdeel van de tentoonstelling is ook een reeks gescheurde zelfportretten, gebaseerd op reacties die Gil en Moti ontvingen nadat zij eerder dit jaar hun verhaal deelden in de media. “Sommige reacties waren mooi of grappig, maar veel waren agressief”, vertelt Gil.

De kunstenaars besloten de negatieve reacties niet weg te stoppen, maar juist onderdeel van hun werk te maken. Ze schilderden zelfportretten op papier, scheurden die vervolgens uiteen en verwerkten daarop de online opmerkingen, samen met getekende profielfoto’s van de afzenders.

‘Waarom ben je hier?’, ‘kanker‘, ‘low educated‘, somt Gil enkele reacties op. Het zijn confronterende werken, maar volgens het duo is het belangrijk om te laten zien dat acceptatie niet vanzelfsprekend is. “Als minderheid moet je alert blijven en je stem laten horen”, zegt Gil.

‘Iedereen verdient een plek’

Naast nieuw werk zijn ook onderdelen van het oorspronkelijke Wedding Project te zien, waaronder de trouwvideo uit 2001, gemaakt in samenwerking met kunstenaar Marieke van der Lippe, en diverse schilderijen, tekeningen en collages uit die periode.

Voor Gil en Moti draait de tentoonstelling uiteindelijk om meer dan hun eigen verhaal. Het is ook een boodschap aan een nieuwe generatie. “Geloof in jezelf en schaam je nergens voor”, zegt Moti. “Ik denk dat schaamte de grootste vijand is.” Gil vult aan: “Blijf wie je bent en laat je stem horen. En vecht voor je plek, want je verdient een plek. Iedereen verdient een plek in deze wereld.”

The Gil & Moti Wedding Project - Protect, 2001- 2026te zien in Nieuw Charlois - Platform voor Kunst en Design aan de Huismanstraat 30 in Rotterdam. De expositie loopt nog tot en met 4 juli en is gratis te bezoeken, op donderdag tot en met zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur of op afspraak.