Atoomschuilkelder in Liskwartier krijgt een extra ruimte voor expositie over Bescherming Bevolking

Rotterdam - Als je het niet weet, ga je er zo aan voorbij. In het Liskwartier in het Oude Noorden, aan de Schiebroekselaan, nu een straat met struiken en bomen in het midden, ligt ergens tussen het groen een ophoging met stalen deur. Het is een onopvallende ingang naar een schuilkelder uit de periode van de Koude Oorlog die wordt beheerd door de Stichting Cultureel Erfgoed Koude Oorlog. 

Rond 1957-1958 is deze atoomschuilkelder, aan de kant van de Bergweg bij de bloemenstal, hier gebouwd met onder andere een ingang aan de straatzijde ter hoogte van Schiebroekselaan 88. In deze passantenkelder zouden 50 personen twee dagen kunnen schuilen voor een zogeheten ABC-aanval (atomair, biologisch of chemisch). Zoals deze schuilkelder waren er indertijd 17 in Rotterdam. Twee ervan, aan de Westzeedijk en de Schiebroekselaan, zijn in beheer van de Stichting Cultureel Erfgoed Koude Oorlog. 

De stichting ontving onlangs de sleutel van een extra ruimte die direct verbonden is met de bestaande schuilkelder aan de Schiebroekselaan. Hier wordt nu hard gewerkt aan een vaste tentoonstelling over de geschiedenis van de Bescherming Bevolking in de wijk, zo lezen we op facebook.com/Gebied.Noord. Voorzitter Rémon de Man is met een team vrijwilligers druk bezig met het opknappen van de kelder. ‘Bezoekers kunnen hier straks zien hoe Rotterdamse wijken vroeger waren verdeeld in ‘blokken’ met eigen reddingsmaterialen en EHBO-spullen voor noodgevallen.’

Lees verder onder foto >

De Schiebroekselaan gezien vanaf de Bergweg, vermoedelijk medio jaren zestig, met op de voorgrond de toen nog zichtbare schuilkelder, inmiddels geheel begroeid. Het idee was dat daar bij een luchtalarm 50 mensen die zich dan op straat bevonden, konden schuilen. Foto: Lex de Herder / Stadsarchief Rotterdam

De nieuwe expositieruimte wordt gevuld met vitrinekasten, oude kostuums en een scherm met historische foto’s. Ook komt er een koffiehoek voor buurtbewoners. Omdat de kelder onder de grond ligt, wordt er extra ventilatie aangebracht. Dit is nodig om de vochtigheid te regelen en de oude materialen goed te beschermen.
De stichting verwacht in mei de deuren te openen. Eerst is er een opening voor de bewoners van het Liskwartier, daarna is het grote publiek welkom. De stichting hoopt nog voor de landelijke Bunkerdag, op 30 mei, de ruimte te kunnen openen. De toegang tot de schuilkelder blijft gratis, net als de koffie en thee. Donaties om kosten voor bijvoorbeeld stroom te betalen zijn welkom.

Rémon de Man vertelde onlangs nog aan binnenlandsbestuur.nl dat het de bedoeling was om honderd van dit soort kelders in te richten, maar dat werd te duur en rond 1962 is overgestapt op zogeheten combinatietrajecten met megakelders in metrostations. ‘Op station Beurs, tegenwoordig de Koopgoot, konden 15.000 mensen schuilen. Daar stonden honderd filterbussen met actieve koolstof dat gevaarlijke stofdeeltjes uit de lucht haalt.’ Momenteel zijn er in Rotterdam nergens meer werkende schuilkelders en/of atoombunkers te vinden.

In 1997 wilde de gemeente Rotterdam de schuilkelder het liefst weg hebben. Enkele buurtbewoners zagen de waarde van deze plek in en zorgden dat deze behouden bleef. Foto: Peter Zoetmulder