Van Rotterdam naar de Maan: Hans Pfaall deed het bijna 200 jaar geleden al eens
Algemeen 2.500 keer gelezenRotterdam - Op de vlucht voor zijn armoedige bestaan reisde Rotterdammer Hans Pfaall bijna 200 jaar geleden met een luchtballon naar de Maan. Vlak voor zijn vertrek vermoordde hij nog even drie schuldeisers. Vijf jaar na zijn vertrek, werd hem door de toenmalige burgemeester alles vergeven. Maar dát zou Hans nooit te weten komen...
Door Emile van de Velde
Nee. Dit verhaal is niet écht gebeurd natuurlijk. Het is geschreven door de wereldberoemde schrijver Edgar Allen Poe. Zijn verhaal The Unparalleled Adventure of One Hans Pfaall uit 1835 wordt door kenners ook wel het eerste sciencefiction-verhaal ooit genoemd. En het speelt in Rotterdam. En laat Rotterdam nou ook de stad zijn waar de toren staat die van alle torens in Nederland het dichtst in de buurt van de Maan komt...
Waarschijnlijk nog voor de feestdagen van dit jaar gaat Celest open in de top van de Zalmhaventoren. Celest wordt een restaurant op grote hoogte, met een adembenemend uitzicht over de stad. Maar Magnicity, de exploitant, gespecialiseerd in toerisme op grote hoogte, wil er meer dan dat van maken. De 57e en 58e verdieping van de Zalmhaven komen in het teken te staan van Hans Pfaall. Met het maanlandschap waar hij destijds naartoe vluchtte. In het restaurant zie je straks de sterren en de Aarde zoals Pfaall dat vanaf de Maan gezien moet hebben. Het thema zal ook, subtiel, terugkeren in de gerechten van chef-kok Lars Drost die vorige week gepresenteerd werd.
Lees verder onder foto >
Hans Pfaall op weg naar de Maan in zijn ballon. Foto: Magnicity
Opdringerige schuldeisers
De Rotterdammer in het verhaal van Poe was een reparateur van blaasbalgen. Hij leidde een armoedig bestaan en was zijn schuldeisers helemaal zat. Om voorgoed aan ze te ontkomen, bedacht hij iets ongeëvenaards: per luchtballon vluchten naar de Maan. Voor zijn vertrek vermoordde hij nog even heel sluw zijn drie meest opdringerige schuldeisers. Ondanks de nodige ontberingen bereikte hij na negentien dagen de Maan, waar een menigte van afzichtelijke dwergen hem opwachtte. Hij bleef er wonen. Tot hij vijf jaar later toch wel terug begon te verlangen naar Rotterdam.
Superbus Von Underduk
Nieuwsgierig geworden naar zijn geboortestad vraagt hij na vijf jaar een van de maanmannetjes naar Rotterdam te reizen, in een ballon gemaakt van oude kranten. Met een brief voor de Rotterdamse burgemeester Superbus Von Underduk. In die brief doet Pfaall verslag van zijn maanreis en betuigt hij uitgebreid spijt van de moorden op de schuldeisers.
Menigte Rotterdammers
Als het maanmannetje boven het grote plein bij de beurs van Rotterdam (ongeveer de plek waar nu Blaak is) aankomt, werpt hij de brief uit de ballon naar de burgemeester. Die besluit na overleg om Hans Pfaall gratie te verlenen. Maar dát krijgt het maanmannetje niet mee, hij kijkt verschrikt naar de menigte Rotterdammers op het plein. In zijn ogen zien ze er woest en gevaarlijk uit. Hij schrikt zich een ongeluk en vlucht terug naar de Maan. Hans Pfaall heeft nooit geweten dat hem in zijn thuisstad alles vergeven was...
Edgar Allen Poe
De Amerikaanse schrijver Edgar Allen Poe leefde van 1809 tot 1849. Ondanks zijn korte leven is zijn werk nog steeds wereldberoemd. Hij was dichter (onder meer The Raven is van hem) en schrijver van griezelverhalen die grote invloed op latere genres als fantasy, horror en sciencefiction heeft gehad. Zijn eerste sciencefiction-verhaal schreef hij dus over Rotterdam. Vijf jaar geleden deed de website EdgarAllanPoe.nl al eens een oproep om een standbeeld ter ere van Hans Pfaall bij Blaak neer te zetten. Dat kwam er (nog) niet van. Maar nu krijgt hij dus wel een plek in de Zalmhaventoren. Dicht bij zijn eigen Maan.
