Rotterdam van 19TOEN in beeld: ‘De Kaap’

Rotterdam - De geschiedenis van Rotterdam in de twintigste eeuw (19TOEN) is uiteraard niet exact in 1900 bij de eeuwwisseling begonnen. In deze rubriek laten we wekelijks een beeld van Rotterdam uit de vervlogen jaren van de 20e eeuw de revue passeren. Aflevering 32.

In 1895 werd de gemeente Charlois en daarmee ook Katendrecht geannexeerd door de gemeente Rotterdam. De belangrijkste reden hiervoor was dat men de Rotterdamse haven wilde uitbreiden en daarvoor ruimte nodig had. Al in hetzelfde jaar begon men met het graven van de Rijnhaven (1895) en de Maashaven (1905).
In het begin van de twintigste eeuw ontstond zo het schiereiland Katendrecht. Het werd een levendige stadswijk, in de volksmond ‘De Kaap’ genoemd, vermoedelijk omdat het vuistvormige schiereiland zoveel overeenkomsten vertoont met de verre Kaap Hoorn, het zuidelijkste punt van Zuid-Amerika, welbekend bij zeelieden. Een wijk met havenactiviteiten en een drukte van zeelui en havenarbeiders. Katendrecht was bekend als hoerenbuurt (’Woon jij op De Kaap? Oh, dan is je moeder zeker een hoer’ was een veelgehoorde opmerking... ) en Chinatown, een berucht imago dat nog lang onder vele Rotterdammers leefde.
Voor de Tweede Wereldoorlog had Katendrecht , voornamelijk door de scheepvaart, de grootste Chinese gemeenschap van Europa. Vele Chinese migranten woonden hier in zeer eenvoudige kosthuizen. Ook waren er gelegenheden waar opium werd gebruikt. Na de Tweede Wereldoorlog begonnen voornamelijk Guangdongezen hier de eerste Chinese restaurants. Tegenwoordig is de Chinatown vrijwel verdwenen. De huidige Chinese buurt ligt in de binnenstad van Rotterdam.
Na de oorlog verplaatste de havenbedrijvigheid zich geleidelijk naar de westelijker gelegen zeehavens. Katendrecht werd een probleemwijk met een eenzijdige woningvoorraad, sociale problematiek, overlastgevende bedrijvigheid, dubieuze horeca, drugshandel en illegale prostitutie. In 1981 kwam er een einde aan de prostitutie en ging het laatste bordeel dicht. Ten tijde van de stadsvernieuwing is flink in Katendrecht geïnvesteerd, maar de problematiek was echter nog niet opgelost.
Na vele jaren heeft schiereiland Katendrecht zich niettemin uiteindelijk ontpopt tot een van de meest bruisende zones van de stad, zonder z’n rauwe rafelrandjes te verliezen. Jonge stellen kochten er een klushuis of begonnen er een restaurant, winkel of koffiebar. Sinds een paar jaar wemelt het er dan ook van de leuke restaurants, ijssalons en barretjes. Tegenwoordig is het juist één van de hipste wijken van Rotterdam. De komende jaren komen hier veel woontorens en voorzieningen bij, zoals winkels, scholen, hotels, horeca, maatschappelijke dienstverlening en zorg. Katendrecht is nog volop in ontwikkeling.

Uit protest tegen de aanwezigheid van een bordeel stelden wijkbewoners zich in juni 1977 op voor deze locatie aan de Atjehstraat. Foto uit: H. Soeters, De Kaap. Het woelige leven op het Rotterdamse schiereiland, 1982. 

Zie voor aflevering 31: