Straattandarts Didi ziet de meeste rotte tanden van alle tandartsen

Rotterdam - Didi Wittekoek-Landman is de straattandarts van Rotterdam. Een dag per week geeft ze gratis tandzorg aan dak- en thuislozen en andere mensen die het niet kunnen betalen. Sinds een paar jaar werkt ze tegen de klippen op. Inmiddels heeft ze een wachtlijst van 4 maanden. Ze zou graag zien dat acute basale tandzorg weer terug in de basiszorgverzekering komt.

Door Nynke Vermaat

Ze laat een serie foto’s zien van gebitten, voor en na haar behandeling. De beelden zijn echt naar. Een foto van het gebit van een qat-kauwer springt eruit door het kleurenpalet: zwart en geel met hier en daar een puntje wit. “Mijn patiënten komen vaak binnen met missende of verrotte tanden. De meeste tandartsen zien niet zoveel verrotte gebitten als ik”, geeft Landman toe. Ze trekt dan ook vaak tanden en kiezen om die uiteindelijk te vervangen door protheses; kunstgebitten of plaatjes. “Ik doe geen bruggen en kronen, dat is te duur. Ik ben tenslotte een straattandarts, ik geef basale zorg.”

Die zorg geeft ze niet alleen. Haar assistente Wil Karsten staat haar bij en Frans Willemse, werkzaam bij de nachtopvang in Rotterdam, is de contactpersoon voor de dak- en thuislozen. Hij zorgt dat haar stoel zoveel mogelijk vol zit. Daarnaast komen via Stichting Anders mensen die te weinig geld hebben voor tandzorg. Zij kunnen financiering aanvragen voor hun behandeling bij Fonds Bijzondere Noden. “Er is áltijd wat te doen. Helaas is dat een slecht teken.”

Lees verder onder de foto.

Eens per maand help Didi bij Dokters van de Wereld. Daar geven ze tandzorg aan mensen in armoede vanuit een bus.

Landman werkt als zpp’er bij Tandheelkundig Centrum Terbregge. Al 8 jaar is ze inmiddels straattandarts. Dat doet ze in het Erasmus MC. “Er was al een straattandarts, maar die ging met pensioen. Toen hij een opvolger zocht, heb ik gelijk gereageerd. Ik vind het zo leuk om mensen te helpen.” Haar passie begon tijdens haar studietijd. Landman groeide op in Zuid-Afrika en studeerde in Stellenbosch. “Tijdens de studie gingen we met busjes het land in om mensen gratis te behandelen. Daar zag ik voor het eerst hoe blij ik mensen kan maken.”

Lange wachtlijst

Landman vindt het erg dat er zo’n lange wachtlijst voor haar liefdadigheid is. “Moet je je voorstellen dat je vier maanden met kiespijn rond moet lopen. Dat kán toch niet! Mensen kunnen niet meer kauwen, niet meer eten, en dan komen er maagproblemen bij…”.

“Ik heb eens een meisje behandeld die verslaafd was aan Red Bull. Door alle suikers waren haar kiezen afgebroken. Zij ontwikkelde een eetstoornis, want eten deed te veel pijn. Ze werd heel erg ziek, moest opgenomen worden. Nou, dat kost de maatschappij duizenden euro’s. Toen ik haar kiezen had opgebouwd zei ze: ‘Ik kan voor het eerst in vijf jaar kauwen zonder dat het pijn doet’. Nou, toen moest ik echt huilen. Hoe kan het nou dat het zo is geregeld? Gelukkig heb ik haar nooit meer teruggezien. Dat is voor een tandarts een goed teken.”

De wachtlijst is iets van de laatste paar jaar. Sinds de coronapandemie kloppen meer mensen bij haar aan. “Bijvoorbeeld van een horecaondernemer die failliet was. Zijn kies brak af en hij kon de tandarts niet betalen. En een alleenstaande moeder met drie kinderen. Zij had een wortelkanaalbehandeling nodig, maar dat kan oplopen tot 500 euro. Een kies trekken is goedkoper, dus dat is het geworden. Maar er moeten handen bij. Het wordt nu te veel voor mij. Ik ben hard op zoek naar iemand die het samen met mij wil doen.”

Verzekering

Landman zou graag zien dat acute basale tandzorg terugkomt in de basiszorgverzekering. “Dus tanden trekken en plaatjes maken en zo. Maar dat lukt me nog niet. Het is moeilijk de politiek te bereiken. Daarom zoek ik de aandacht van de media op.”

Ondanks alle heftige verhalen van haar speciale patiënten, gaat ze door. “Ik neem het zeker mee naar huis. Maar het is ontzettend dankbaar werk. Als iemand klaar is en je ziet die lach... dat is waar je het voor doet. Bijvoorbeeld deze patiënt.” Ze laat een foto zien op haar smartphone. “Hij had nog twee eigen tanden en kijk, nu kan hij zo professor worden! Iedereen weet hoe belangrijk een mooie glimlach is. Ik merk dat een gaaf gebit voor mensen het licht aan het einde van de tunnel is. Puur omdat de maatschappij ze dan ook anders ziet. Ze kunnen weer goed eten, daten, solliciteren en krijgen meer zelfvertrouwen.”

Marcel Ouddeken heeft een korte documentaire (16 min.) gemaakt over Didi. Daarin zie je goed wat een gouden hart zij heeft. Kijk hier de docu Tandzorgen.