Rotterdam komt erfpachters tegemoet: kopen van grond onder de woning wordt goedkoper

30 oktober 2025, 17:05 Algemeen 8.674 keer gelezen

Rotterdam - Het overkopen van erfpachtgrond wordt goedkoper, terwijl het percentage van de grondhuur (canon) al is verlaagd. Op deze manier hoopt de gemeente tegemoet te komen aan de zorgen van de Rotterdamse erfpachters. Als de gemeenteraad met deze laatste aanpassing van de erfpachtsystematiek instemt zal deze aanpak met ingang van januari 2026 in gang worden gezet.

Zo is vandaag bekend gemaakt door wethouder Chantal Zeegers van Klimaat, Bouwen en Wonen, die aldus de pijnpunten van de erfpacht-affaire op een transparante, eerlijke en wettelijk correcte manier wil wegnemen.

In Rotterdam hebben tegen de 25.000 huishoudens te maken met erfpacht. Deze huizen staan namelijk niet op eigen grond, maar op erfpachtgrond. Deze grond is door de gemeente in erfpacht tegen betaling van een (jaarlijkse) canon, een vergoeding voor het gebruik van de grond (grondhuur).

In de afgelopen maanden is duidelijk geworden dat veel van deze Rotterdammers in grote onzekerheid leven door mogelijk torenhoge kosten bij het aflopen van hun erfpachttermijn. Begin 2024 kondigde het college aan dat zij een erfpachtproject zou starten. In hetzelfde jaar ontvingen circa 250 erfpachters een brief met een voorstel voor afkoop. Dit leidde tot veel verontruste reacties in de stad en in de raad, waarna is afgesproken eerst opties nader uit te zoeken en geen onomkeerbare stappen te zetten die financiële consequenties hebben. Er zijn tegen de 25.000 woningen met erfpacht in verschillende wijken. Van de bijna 25.000 huizen is vanaf 1976 de canon tijdelijk afgekocht, vaak voor vijftig jaar. Dit betekent dat de komende jaren veel contracten aflopen.

Lees verder onder foto >

Toelichting op het stadhuis op de aanpassing van de erfpachtsystematiek door wethouder Chantal Zeegers en een technisch ambtenaar. Foto: De Havenloods

Verouderde erfpachtsystematiek

Het college van B en W heeft nu besloten om de erfpachtsystematiek en de berekeningen die daarbij horen, te moderniseren, zo lichtte wethouder Zeegers vandaag op het stadhuis toe. Door de fors gestegen grondprijzen in combinatie met verouderde rekenmethodiek, werden veel erfpachters bij het eind van hun contract geconfronteerd met forse kostenstijgingen. Het overkopen van grond werd voor veel eigenaren onbereikbaar.
Ook de canon (grondhuur) voor nieuwe erfpachtcontracten dreigde fors hoger te worden. Rotterdam komt de erfpachters in de stad daarom tegemoet. Eerder werd al besloten het canonpercentage te verlagen tot 3,06% van de grondwaarde. Deze week is besloten om de verkoopprijs voor de grond voor woningeigenaren met grond in erfpacht te maximeren op 60% van de taxatiewaarde. Het college heeft de gemeenteraad hier vandaag over geïnformeerd.

Zorgen

Vorig jaar begon de gemeente met het informeren van alle erfpachters van wie het tijdelijke erfpachtcontract afloopt. Hierdoor ontstonden er zorgen bij erfpachters over de betaalbaarheid. “De gemeente heeft goed naar deze zorgen geluisterd. Wij wilden een oplossing die voor de eigenaren redelijk voelt. Dus heeft de gemeente aanvullend onderzoek laten doen en waardevolle input gekregen van belangenorganisaties. Het resultaat is een gebalanceerde oplossing”, zegt wethouder Zeegers.
Hierdoor krijgen erfpachters meer financiële zekerheid doordat het systeem beter aansluit op de huidige woningmarkt. Erfpachters hebben de keuze om de oplossing te kiezen die het beste bij hun persoonlijke situatie past. Als het tijdelijk erfpachtcontract afloopt, kan de erfpachter zelf kiezen: of maandelijks canon (grondhuur) betalen, op basis van de actuele grondwaarde, of de grond onder de woning kopen.

Canonpercentage verlaagd

De gemeente heeft vorig jaar al het canonpercentage verlaagd van 5,11% naar 3,06 % van de actuele grondwaarde. Hierdoor zijn de canonbedragen nu vergelijkbaar met andere grote steden (G4-gemeenten) en de maandlasten lager. De gemiddelde woningeigenaar betaalt in 2025 €164 euro netto per maand.
Erfpachters die de canon niet kunnen betalen kunnen een beroep doen op een nieuwe regeling voor uitstel van betaling. Deze regeling betekent dat, zodra de woning wordt verkocht, de uitgestelde canon aan de gemeente wordt betaald uit de overwaarde van de woning. Is er nu al sprake van overwaarde, dan kan de erfpachter daaruit zijn canon betalen.
Voor erfpachters die na afloop van hun huidige contract ervoor kiezen om periodiek canon te blijven betalen, onderzoekt de gemeente hoe een reductie van 25% kan worden toegepast op de berekeningssystematiek van de nieuwe periode. Dit wordt momenteel juridisch onderzocht.

Grond overkopen

Erfpachters die de grond onder hun woning willen kopen, betalen nooit meer dan maximaal 60% van de actuele grondwaarde. De prijs voor de grond wordt berekend naar 1 januari 2024. Met dit besluit wordt het kopen van de grond voor veel woningeigenaren flink goedkoper. Kopen is nog steeds een vrije keuze, het hoeft niet. Elke woningeigenaar krijgt dit aanbod eenmalig in de komende vijf jaar. Daarna wordt de koopsom structureel maximaal 75% van de grondwaarde. De gemiddelde grondwaarde in Rotterdam is ongeveer €100.000,- Dus de gemiddelde erfpachter betaalt bij aankoop maximaal € 60.000,- en vaak ook minder. Deze begrenzing heeft vooral effect voor erfpachters die dicht bij het einde van hun contract zitten. Het kan voor hen tienduizenden euro’s schelen.
Voor erfpachters die het niet eens zijn met de onafhankelijke taxatie van de grond, stelt de gemeente een procedure open waarbij drie deskundigen een bindend oordeel vellen. Daarmee krijgen erfpachters onafhankelijke rechtsbescherming.

Tot slot, mensen die een woning op erfpacht kopen kunnen de verplichting om de canon te betalen tot eind van hun erfpachtcontract afkopen. En wel voor een prijs die wordt berekend op basis van de grondwaarde bij uitgifte (historische grondwaarde). Daarvoor gelden wel voorwaarden: het erfpachtcontract moet nog binnen een periode van 50 jaar afkoop zitten en de erfpachter moet binnen een maand na aankoop van de woning een aanvraag indienen. Deze bestaande regeling uit 1988 wordt weer volledig toegepast. De afgelopen jaren was deze regeling niet altijd volledig uitgevoerd. Dat zet de gemeente nu recht.

Zeegers: “Met deze aanpassingen, kan iedere erfpachter de keuze maken die het beste bij hem of haar past. We maken hiermee een duidelijk gebaar dat tegelijkertijd ook financieel verstandig is voor de stad als geheel. Immers, we hebben als college rekening te houden met de belangen en de portemonnee van alle Rotterdammers. We blijven de komende tijd in gesprek met erfpachters en belangenorganisaties over een goede uitvoering van de nieuwe regels.”