Vanessa Umboh strijdt tegen armoede: ‘Bestuurders snappen armoede niet écht, ze zijn niet in de wijken’

Rotterdam - Vanessa Umboh ziet hoe steeds meer gezinnen in de knel komen, terwijl beleid tekortschiet om ze menswaardig te helpen. Dus doet ze wat bestuurders laten liggen en spreekt ze hen erop aan.

Door Charlotte Soer

In Huis van de Wijk De Dam in Feijenoord is het een komen en gaan van buurtbewoners. Zodra Vanessa Umboh richting de ingang loopt, komt er een vrouw op haar af. Een innige omhelzing en een glimlach volgen. Ze lijkt hier niet te werken, maar thuis te komen.

Humanist

“Ik ben in eerste instantie een humanist”, vertelt Umboh. “Ik wens voor iedereen het allerbeste in het leven en ben ook bereid om daar veel voor te doen. Daarom ben ik activist geworden. Omdat ik zie hoeveel ellende er ontstaat als mensen, organisaties of overheden hun verantwoordelijkheid niet nemen.”

Stem Zonder Gezicht

Vanessa Umboh (47), oprichtster van stichting Stem Zonder Gezicht, ziet dat de armoede in Rotterdam snel verandert. “Het schuift op”, zegt ze. “Steeds meer fulltime werkenden, die altijd hun rekeningen konden betalen, redden het nu niet meer in de laatste tien dagen van de maand.”

Geen ver-van-je-bedshow

Waar armoede lang werd geassocieerd met mensen in de bijstand, ziet ze nu ook middenklassengezinnen in financiële paniek. “Armoede was altijd een verhaal van ‘anderen’. Maar nu zijn het moeders, tantes, nichtjes, neefjes in gezinnen die tot nu toe nooit in beeld waren,” zegt ze. “Het is geen ver-van-je-bedshow meer. Maar zolang we elkaar blijven zien, kunnen we verschil maken.” 

Lees verder onder de foto.

Vanessa Umboh. Foto: Charlotte Soer

Maandverband

Volgens Umboh sluiten veel regelingen niet aan bij wat mensen echt nodig hebben. Zo wijst ze op de uitgeefpunten van menstruatieproducten. “Welke vrouw wil naar een speeltuin en dan moeten zeggen: ‘Mag ik hier alsjeblieft wat maandverband halen?’ Ik vind dat zo mensonwaardig. Zo’n product als maandverband zou een basis van je bestaan moeten zijn als vrouw.”

Psychische problemen en criminaliteit

“Volgens mij moeten we het armoede framen naar een collectief probleem waar we allemaal verantwoordelijkheid voor moeten nemen,” zegt Umboh. “Want als je dat niet doet, dan krijg je dakloosheid, psychische problemen en criminaliteit. En die gevolgen zijn voor ons allemaal. Je ziet het nu al, het wordt grimmiger op straat.”

Ambtenaren, politiek en beleidsmakers

Vanessa spreekt niet alleen met buurtbewoners, maar ook met bestuurders. “Ik probeer dat onmenselijke gevoel al lang uit te leggen aan ambtenaren, politiek en beleidsmakers”, zegt ze. “Maar die kunnen zich er geen voorstelling bij maken. Ze zijn niet in de wijken, dus ze snappen armoede niet écht. Dus moeten we zelf maar kijken wat mensen nodig hebben. Soms is het iets kleins: een maaltijd, een gesprek, een knuffel, maar dat is vaak precies wat iemand nodig heeft.”

Het verlamt je brein

Umboh weet uit eigen ervaring wat bestaansonzekerheid met een mens doet. “Als je het echt even niet meer weet en er komt geen geld binnen, maar er stapelen zich wel rekeningen op, dan zie je geen weg eruit. Dan verlamt je brein. En dan zijn het alleen maar lelijke gedachten die je aan jezelf vertelt. Bij mij leidde dit tot depressiviteit en suïcidaliteit.”

Ze glimlacht. “Ik geloof écht dat ik geboren ben om dit te mogen doen. Niet door grote woorden, maar door dichtbij te zijn. Een hand, een knuffel, vijf euro. Zo simpel kan verschil zijn.”