Tientallen herdenkingsplechtigheden in Rotterdam: ‘Herdenken doen we samen’

Rotterdam – Jaarlijks herdenken we op 4 mei alle burgers en militairen die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. De oorlog in Oekraïne die begin dit jaar uitbrak, confronteert ons met het feit dat oorlog in Europa helaas nog lang niet tot het verleden behoort.

Herdenken doen we samen. In de Laurenskerk of bij een monument. We zijn op 4 mei om 8 uur ‘s avonds 2 minuten stil. Uit respect voor de offers die zijn gebracht. Offers voor onze vrijheid. Bent u er ook bij? Want Rotterdam Herdenkt. U toch ook?

Burgemeester Aboutaleb: “Nooit Meer Oorlog’ betekent niets, als we de daad niet bij het woord voegen. Niet alleen regeringen, maar wij allemaal. We moeten allemaal bereid zijn ruimte in ons huis, ons hoofd en hart te maken. Een boterham minder te eten, de verwarming lager te draaien als dat moet.”

Herdenkingen in de stad
Herdenken kan op verschillende plekken in de stad. De burgemeester legt namens het gemeentebestuur kransen op een aantal van deze plekken. De centrale herdenking, met om 20.00 uur 2 minuten stilte, vindt plaats op het Stadhuisplein.
Als voorbeeld van de vele door de stad verspreide herdenkingen en andere activiteiten gaat De Havenloods in het bijzonder in op de Dodenherdenking op Algemene Begraafplaats Crooswijk op woensdagmiddag.

Algemene Begraafplaats Crooswijk
Burgemeester Aboutaleb zal voorafgaand aan de plechtige herdenkingsbijeenkomst op woensdagmiddag met een select gezelschap eerst een besloten stille tocht lopen langs de monumenten op de begraafplaats. De kransleggers lopen mee in de stille tocht. De kransleggingen vinden eveneens in beslotenheid plaats voorafgaand aan de herdenkingsplechtigheid.

Tijdens de plechtigheid is er eerst een bijdrage van Jeugdtheater Hofplein, met het lied ‘De grote stad’ uit de voorstelling De klokkenluider van Rotterdam, gezongen door: Ilana Volwerk, Aimee van Ooststroom, Oumaima Yahiaoui, Sterre de Bruijn en Megan van Doorne.
Daarna volgt een woord van herdenking door de burgemeester Ahmed Aboutaleb. Vervolgens wordt koraalmuziek gespeeld door het ‘Michiel Adriaenszoon de Ruyter Kwintet’ van de Marinierskapel der Koninklijke Marine. Afsluitend is er een woord van herdenking door Krijgsmacht aalmoezenier P.F.A. Visschers.

Uiteraard kunnen belangstellenden na afloop van de ceremonie langs de verschillende monumenten wandelen.

Enkele (ere)graven en monumenten op Crooswijk
Algemene Begraafplaats Crooswijk kent een aantal (ere)graven en monumenten ter nagedachtenis aan de militaire en burgerslachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog, maar ook uit andere oorlogen.

Lees verder onder foto.

Monument ‘Vallende man’ (1951) van Cor van Kralingen op het Militaire Erehof voor de gesneuvelde militairen in en om Rotterdam in mei 1940. Foto: Peter Zoetmulder

Militaire Erehof
Allereerst het militaire ereveld ook wel Militaire Erehof genoemd. Hier bevindt zich het indrukwekkende monument ‘Vallende man’, een creatie van de Rotterdamse beeldhouwer Cor van Kralingen. Het bronzen beeld is drie meter hoog en stelt een achterover vallende man voor: gevallen in de strijd tegen de vijand.
Er lagen hier oorspronkelijk 102, maar nu 115 Nederlandse militairen begraven. Van hen vielen 110 man in de omgeving van Rotterdam in de meidagen van 1940 in de strijd tegen de Duitsers. Vier kwamen om in Duitse krijgsgevangenschap, het 115e slachtoffer is een militair gesneuveld in Nederlands Nieuw-Guinea in 1962 en hier herbegraven.

Het monument werd op 26 mei 1951 onthuld door Hermine Gerarda de Kempenaer, de eerste presidente van de Oorlogsgravenstichting, en weduwe van dr. Anton van Anrooy, oprichter van de Oorlogsgravenstichting.

Lees verder onder foto.

Monument ‘Knielende vrouw met duif’ (1965), van Cor van Kralingen, voor de Rotterdamse burgerslachtoffers in 1940-1945. Foto: Peter Zoetmulder

Burger Monument
Dit monument van de ‘Knielende vrouw met duif’ van Cor van Kralingen, herdenkt alle Rotterdamse burgerslachtoffers van het Duitse bombardement van 14 mei 1940 en van het Amerikaanse ‘vergissingsbombardement’ van 31 maart 1943, wier stoffelijke resten hier zijn begraven. Later zijn hier ook de stoffelijke resten van de slachtoffers van de Hongerwinter in 1944-45 begraven. Na de oorlog zijn veel van deze graven geruimd. Ook liggen hier nog twaalf Nederlandse militairen, gesneuveld in mei 1940, apart begraven.

Op 14 mei 1965 werd het prachtige beeldhouwwerk van Cor van Kralingen onthuld door de toenmalige burgemeester van Rotterdam Wim Thomassen. Aan de achterzijde van het voetstuk zit een bronzen deurtje met het wapen van Rotterdam en de spreuk ‘Sterker door strijd’. Hierachter lag een boekje met de namen van 464 omgekomen burgers. Het is in te zien in het begraafplaatskantoor.

Lees verder onder foto.

Monument van vrouwenfiguur: ‘Het illegale graf’ van Kees Schrikker. Foto: Wikifrits

Erehof van het Verzet
Op 4 mei 1950 is dit fraaie monument met vrouwenfguur van beeldhouwer Kees Schrikker op het Erehof van het Verzet onthuld door toenmalig burgemeester P.J. Oud. Het staat op het Erehof omringd door een hoge haag. Tegenover het gedenkteken is de toegang van een hof waar zich aan weerszijden natuurstenen grafstenen staan met de namen van 52 verzetsstrijders die hier begraven liggen.

Geallieerden Monument
Hier liggen in totaal 124 Britse, Canadese, Australische en NieuwZeelandse militairen. Zo ook Poolse vliegeniers die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland zijn gesneuveld.

Korea Monument
De urn die zich op het monument bevindt bevat aarde uit de begraafplaats in Korea waar acht Rotterdammers begraven liggen die in de Koreaanse oorlog (1950 – 1953) omkwamen. Op de urn staat het wapen van hun legeronderdeel.

Indië Monument
Een monument ter nagedachtenis aan de 177 vrijwillige en dienstplichtige Rotterdamse militairen die in de periode 1945 – 1962 omkwamen in Nederlands-Indië en Nederlands Nieuw-Guinea. Op 9 vierkante palen staan de namen van de gevallenen.