Chaos bij fictieve Excelsior-Sparta op Woudestein: rook, gewonden en heel veel hulpdiensten
AlgemeenRotterdam - Schreeuwende supporters slaan tegen de hekken, achter in het stadion doemt rook op en overal flitsen zwaailichten van hulpdiensten. Binnen liggen verschillende mensen op de grond, met op het eerste oog flinke verwondingen. Voor wie niet beter weet, lijkt er woensdagavond van alles mis in het stadion van Excelsior Rotterdam. Of is het een uit de hand gelopen 1 aprilgrap?
Door Tess Hendriks
Woensdagavond kwamen verschillende hulpdiensten bijeen voor een grootschalige calamiteitenoefening. Er was een wedstrijd tussen Excelsior en Sparta in scène gezet. Rotterdam-Oost tegen Rotterdam-West. En dat ging ‘mis’. In een fictief scenario werd een rampsituatie nagebootst, zodat hulpdiensten konden oefenen, en voorbereid zijn als het in het echt gebeurt. De voetbalsupporters moesten het stadion verlaten vanwege een brand. Daarbij kwamen de uitsupporters langs de thuissupporters, wat voor extra spanning zorgde.
Stadion ontruimd
Het geschreeuw van beide groepen supporters wordt kort overstemd door een boodschap die door het stadion galmt: het stadion moet worden ontruimd. De supporters worden naar buiten begeleid. Een deel lijkt te luisteren, maar rent al snel weer terug. Het slaan op de hekken en het geschreeuw vormen een constant achtergrondgeluid. In een ander deel van het stadion worden de thuissupporters relatief snel naar buiten geleid.
Lees verder onder de foto.
Uitsupporters moeten in bedwang gehouden worden. Foto: Vera Cornel
Een hoop geduw en getrek
“Ik moet mijn stage-uren nog halen”, vertelt een van hen. Een bijzondere manier om die te vullen. Hij kijkt naar het uitvak, waar de spanning oploopt. Er ontstaat een hoop geduw en getrek en de rook achter in het stadion breidt zich uit. Dan blijken er ook gewonden te zijn, gespeeld door getrainde acteurs. Bovenin zit een vrouw met blauwe plekken in haar gezicht, iets verderop ligt een man met een flinke wond aan zijn been.
Steun voor slachtoffers
Een steward bij het hek probeert iedereen rustig naar buiten te verwijzen. Er gebeurt veel, maar hij houdt het hoofd koel. De eerste slachtoffers worden naar buiten gedragen. “Dat is een goede acteur, sjonge sjonge”, zegt hij, terwijl hij kijkt naar een man op een brancard met een bebloed shirt. Zijn collega fungeert als steun voor een van de slachtoffers. Samen zitten ze al bijna drie kwartier tegen elkaar aan.
Lees verder onder de foto.
Buiten het stadion worden gewonden opgevangen. Foto: Vera Cornel
Onrustig op de parkeerplaats
Op de parkeerplaats is het ook onrustig. Slachtoffers worden gedragen, begeleid en behandeld. Het gepiep van portofoons wijst op een constante communicatie tussen de verschillende diensten. Er wordt druk overlegd. Iets verderop loopt een vrouw naar haar vrienden, die al eerder waren geëvacueerd en nu toeschouwer van de oefening zijn. “Ik kan weer lopen!”, zegt ze opgelucht.
Onruststokers
De uitsupporters, van wie sommige zichtbaar moeite hebben om hun gezicht in plooi te houden, worden één voor één doorgelaten en naar een bus gebracht. In de bus klinkt luid gejoel. Een van de onruststokers blijft in zijn rol en zegt tegen de politieagent: “Ik moet naar de andere kant, mijn vrouw en kinderen zijn daar nog.” Even later start de bus en komt dit deel van de oefening tot einde. Op de parkeerplaats worden de laatste slachtoffers geholpen, waarna de oefening wordt afgesloten en de evaluatie begint.
Terwijl de rook optrekt en de zwaailichten doven, blijft de boodschap hangen: als het ooit echt misgaat, moet alles in één keer goed gaan.
‘Je hoopt natuurlijk
dat het niet gebeurt’
Lars Klootwijk, manager storytelling en communicatie bij Excelsior Rotterdam, benadrukt het belang van samenwerking tussen hulpdiensten, gemeente en club. Het is een bijzonder gezicht om zijn geliefde stadion in rep en roer te zien. Hij spreekt waardering uit voor collega’s die hun vrije avond opofferen. “Als je hooligan mag spelen,” zegt hij, “is dat natuurlijk ook wel heel leuk.”
Volgens Klootwijk is het een leerzame oefening. Hoewel hij een dergelijke situatie, gelukkig, nog niet op deze schaal heeft meegemaakt, noemt hij het scenario realistisch. “Je hoopt natuurlijk dat het niet gebeurt”, vertelt hij. Tegelijkertijd benadrukt hij het belang van voorbereiding. “De wereld wordt steeds minder vriendelijk, je hebt er altijd gekkies tussen lopen.”
Ook voor de politie staat samenwerking centraal. Woordvoerder Patricia Wessels legt uit dat dit het belangrijkste doel van de oefening is. “Dit leer je niet uit een draaiboek met een plattegrond.” Aan de oefening deden onder meer politie, brandweer, ambulance, de gemeente, Excelsior, het Rode Kruis, figuranten en zogeheten LOTUS-slachtoffers (getrainde acteurs) mee.
De omvang maakte de oefening uitdagend, aldus Wessels. Veel mensen moesten tegelijk en veilig het stadion verlaten. Daarbij moesten uitsupporters langs thuissupporters worden geleid.
Na afloop evalueren alle betrokken partijen hun eigen optreden, waarna de leerpunten gezamenlijk worden besproken. Samenwerking staat hierbij centraal. “Het belangrijkste is dat je elkaar weet te vinden,” zegt Wessels. “Elkaar in de ogen aankijken en afstemmen.”