Rotterdam dubt over de nijlgans: drones helpen niet, wegjagen ook niet en afschieten gaan we ook niet doen
Rotterdam - Ze maken mensen wakker met hun geschreeuw in de vroege ochtend, ze poepen wandelpaden en grasvelden vol, ze nemen de plek in van ‘onze eigen’ watervogels. En ze zijn met veel. Heel veel. Rotterdam worstelt met de overlast van nijlganzen en de gemeente heeft niet echt een pasklare oplossing. Drones om ze verjagen, vangkooien, geboortecontrole, afschieten zelfs: het helpt niet of we willen het niet.
Even voor de duidelijkheid, anders komen ze weer boos achter ons aan: nijlganzen zijn dus géén ganzen. Het zijn eenden. De nijlgans behoort tot de familie van de bergeenden, een familie die eigenlijk uit Noord-Afrika komt. Ergens midden jaren zestig van de vorige eeuw zijn ze in Nederland beland, als afstammeling van vogels die ontsnapten uit gevangenschap. Nijlganzen krijgen kleintjes als ware het konijnen. En dus zijn er nu veel, enkele duizenden in de regio Rotterdam. Hoeveel het er exact zijn, is onbekend, maar vooral op hotspots als het Zuiderpark, Prinsenlandpark, Polder Schieveen en Park 16-hoven struikel je erover.
Wethouder Pascal Lansink-Bastemeijer heeft zich op verzoek van de gemeenteraad verdiept in de nijlgans, zijn overlast en wat daar aan te doen is. Hij is daar niet helemaal uitgekomen. De nijlgans laat zich namelijk niet zo makkelijk beteugelen.
Zo is er in het Zuiderpark in 2024 een korte proef gedaan met een drone, met als doel het verjagen van ganzen. ‘Dit was helaas maar heel kortdurend effectief; schrijft de wethouder, ‘de ganzen waren niet echt onder de indruk.’
Een ander ideetje dan. In het Prinsenpark wordt binnenkort op een aantal plekken een strook bloemrijk kruidenmengsel aangelegd. Het is de bedoeling de ganzen hiermee weg te lokken van bijvoorbeeld wandelpaden, zodat die wat minder vol met poep liggen. Of dit lukt is nog de vraag, dat kan wellicht pas over een paar jaar geconcludeerd worden.
De Rotterdamse boswachters houden de hoeveelheid grauwe ganzen al jaren op peil door eieren weg te halen of met maisolie in te smeren. Maar nee, ook hiermee krijg je een nijlgans niet klein: ‘Dat komt omdat nijlganzen op hoge, zeer lastig bereikbare plekken broeden. De hoge voortplantingssnelheid en het grote broedsucces maken het onmogelijk om alleen met nestbeheer invloed uit te oefenen op de omvang van de populatie.’
En dan is er natuurlijk nog het voederverbod dat sinds 1 juli 2023 in Rotterdam geldt. Niet alleen ratten en duiven zijn dol op een hapje achtergelaten eten van de mens, nijlganzen net zo goed. Of dat voederverbod helpt (en of Rotterdammers zich er aan houden), is nog behoorlijk onduidelijk. De hoeveelheid nijlganzen daalt in ieder geval niet.
Wegjagen dan? Dat kan. Met lasers, met honden, met stroomdraden. Je kunt van alles bedenken. Maar de nijlgans komt gewoon na een tijdje weer terug. En je moet natuurlijk niet óók andere dieren wegjagen met hetzelfde middel.
Bovendien willen we als diervriendelijk mens ook niet te ver gaan. Het vangen in kooien bijvoorbeeld, en ze daarna dood maken; de wethouder gaat er vanuit dat het publiek dat liever niet ziet. Net als de meest drastische maatregel: afschieten. ‘Afschot door middel van een modern luchtdrukgeweer brengt weinig risico voor de omgeving met zich mee en geeft ook weinig geluid.’ Maar: ‘Hiervoor dient er voldoende maatschappelijk en politiek draagvlak te zijn. Voor het publiek kan dit een ingrijpende maatregel zijn.’
Lastig dus allemaal. Lansink-Bastemeijer stelt uiteindelijk een combinatie van maatregelen voor. Maatregelen die de overlast tegengaan maar wel rekening houden met dierenwelzijn en draagvlak onder Rotterdammers. Continueren van het nestbeheer, de proef in het Prinsenpark, de proef met een drone herhalen en toch ook het uittesten van een nader te bepalen aantal handlasers. En voorlichting natuurlijk. Over nestbeheer en het belang van niet voeren.
