Hans Sleutelaar en Mark Boninsegna.
Hans Sleutelaar en Mark Boninsegna. (Foto: Wim de Boek)

In memoriam Hans Sleutelaar (1935 - 2020): 'Ik hoop dat hij zich de pleuris lacht om het gedoe hier op aarde'

Rotterdam - Hans Sleutelaar is niet meer. Opnieuw is Rotterdam een legende kwijtgeraakt. Mark Boninsegna brengt een eerbetoon aan de Rotterdamse dichter. Mark is verslaggever van De Havenloods en zelf actief in de poëziewereld, onder meer als gemeentedichter van Lansingerland. En Mark is één van de velen die Sleutelaar altijd als voorbeeld heeft gezien.

'Afgelopen week, op 25 juni, is de Rotterdamse dichter Hans Sleutelaar overleden. Sleutelaar was en is een voorbeeld voor velen. Zo had bijvoorbeeld, die andere Rotterdamse dichter die vorig jaar overleed, Jules Deelder een zwak voor Sleutelaars werk. Ook ik ben één van die dichters die Sleutelaar als voorbeeld heeft.

Ik kan me de dag nog goed herinneren dat Sleutelaar mij begroette, in plaats van ik hem. Niet dat ik hem niet wilde begroeten, hij had mij gewoon eerder opgemerkt dan ik hem. Maar die begroeting is tekenend voor Sleutelaar; altijd die oprechte interesse tonen in een nieuwe generatie dichters. En iedere keer dat hij me begroette , voelde ik me vereerd.
In de jaren 60 van de vorige eeuw, maakte hij samen met Armando een storm van kritiek los met hun boek De SS’ers, waarin de twee een aantal Nederlandse SS’ers aan het woord lieten. Armando en Sleutelaar vonden dat de tijd rijp was om ook de andere kant van het verhaal te laten horen, hoe fout die ook was. Wat was de gedachtegang van deze Nederlanders die zich vrijwillig bij de gevechtselite van de vijand aansloten? Dat rebelse en die drang naar meerdere inzichten te krijgen heeft mij altijd aangesproken bij hem. Het is niet voor niets dat dit boek met de handtekeningen van Sleutelaar en Armando staat te shinen in mijn boekenkast.

Ik kan me nog een dag herinneren in Galerie Wind op het Noordereiland. Er werden persoonlijke spullen en foto’s van ook weer een al overleden grote Rotterdamse dichter Frans Vogel verkocht. Sleutelaar vroeg me hoe het er nu aan toe ging in de huidige jonge dichtersscene. Van mijn antwoord, dat er te weinig kritiek onder de huidige dichters is, schrok hij wel een beetje. Geen kritiek hebben is immers de doodsteek van kwaliteit.

En kwaliteit dat had Sleutelaar als geen ander. Zo bestaat één van zijn beroemdste gedichten uit niet meer dan vijf woorden en één leesteken: Wollt ihr die totale Poesie? Er zijn maar weinigen die hem dat kunnen nadoen. Door in te spelen op die beroemde speech van Goebbels, de minister van Volksvoorlichting en Propaganda van nazi-Duitsland, waarin hij het Duitse volk vraagt of zij de totale oorlog willen: Wollt ihr den totalen Krieg? geeft Sleutelaar die vijf woorden en dat ene leesteken een bijna onwerkelijke immense kracht.

In april wilde ik hem door middel van een brief een hart onder de riem steken doordat hij met de uitbraak van corona geen bezoek meer mocht ontvangen in Zorgcentrum Atrium, waar hij inmiddels zat door de ziekte van Parkinson. Aan het eind van die maand vernam ik via Hansje de Reuver en Rien Vroegindeweij dat het niet zo goed ging met Hans en dat hij opgenomen was in het EMC. Mijn brief stuurde ik daar naartoe, terwijl het, helaas, alleen maar slechter met Hans ging. Ik heb begrijpelijkerwijs nooit een reactie gekregen van hem en weet dus niet zeker of de brief ooit is aangekomen. Maar ik wil het wel graag geloven. Net als dat hij nu samen met Frans, Jules, Cor Vaan en al die andere Rotterdamse meiden en gasten, zich vanaf boven de pleuris lachen om al dat gedoe hier op aarde.'

(door Mark Boninsegna)

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden