Ria Schaper is als taalambassadeur genomineerd voor de TaalHeldenprijs. Ze rekent op héél véél stemmen. Stemmen kan tot en met 23 februari.
Ria Schaper is als taalambassadeur genomineerd voor de TaalHeldenprijs. Ze rekent op héél véél stemmen. Stemmen kan tot en met 23 februari. (Foto: )

Zoon zei: 'Ma, ga lekker zelf eens naar school.' En dat deed Ria!

Rotterdam - Eén op de vijf mensen heeft moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Ria Schaper (62) was heel lang één van hen. Tot ze vier jaar geleden een aanvaring had met haar zoon. "Toen ik voor de zoveelste keer aan hem vroeg me iets uit te leggen, zei hij nijdig: 'Ma, ga lekker zelf eens naar school.' Pokkejong! Daar werd ik op mijn beurt zo kwaad om dat ik aan een cursus ben begonnen. En nu ben ik als ambassadeur genomineerd voor de TaalHeldenprijs."

door Els Neijts

Taalambassadeurs zijn ervaringsdeskundigen die aan uiteenlopende doelgroepen - maar vooral officiële instanties - duidelijk maken hoe ingewikkeld het leven is als je slecht kunt lezen, schrijven, rekenen of spreken.

Ria woont in de Schiedamse volkswijk De Gorzen en is op het stadhuis en bij de gemeentelijke diensten in haar woonplaats een goede bekende. "Ik ben momenteel bezig met een cursus voor gemeenteambtenaren. Ik leg ze uit dat bij de vraag Heeft u moeite met lezen? twintig procent denkt: Dat gaat je geen reet aan. De rest zegt misschíen Ja als er een aardige dame staat en geen kakmadam. Zo'n dame kan dan meteen vertellen dat ze een leuk adres weet waar je daar iets aan kunt doen. Iemand een folder in zijn handen stoppen is natuurlijk een blunder! Folders zijn sowieso vaak te onduidelijk."

De felle taal-ambassadrice houdt het niet bij haar woonplaats alleen. Ze gaat voor haar missie regelmatig de stadsgrenzen over en is genomineerd voor heel Zuid-Holland. "Ik kom veel bij officiële instanties zoals sociale diensten en politiebureaus, maar bijvoorbeeld ook bij apothekers. Zelfs in ziekenhuizen kun je - ook letterlijk - aardig de weg kwijt raken als de bewegwijzering onduidelijk is. In het Sint Franciscus Gasthuis in Rotterdam valt het nog mee, maar het Erasmus MC is echt een ramp! Toen ik een keer uitleg vroeg, reageerde die dame met Kun je niet lezen? Mensen zijn vaak bot, écht bot! Zelfs achter klantenbalies. Wie slecht leest en schrijft gaat daarom vaak iedereen wantrouwen. Vooral hoogopgeleiden! Die weten helemáál altijd alles beter!"

Ria werd geboren met astmatische bronchitis en groeide daar helaas niet overheen. Ze verbleef maar liefst tien jaar in astmacentrum Heideheuvel in Hilversum. Ook daar kreeg ze nauwelijks onderwijs. "Ik heb tot mijn 58e hooguit anderhalf jaar op school gezeten. Ik had het vaak zo benauwd dat ik niet eens naar de wc kon. Ik ben zelfs ooit gereanimeerd. In Hilversum brachten ze me wel naar school als ik niet benauwd was, maar tegen die tijd wilde ik al niet eens meer. Dan ging ik in mijn eentje illegaal naar Amsterdam."

Ze vindt lezen nog steeds verschrikkelijk, maar toch is Ria voor het eerst van haar leven aan een boek bezig. "Bloemen voor mijn dochter, over Joden. Ik lees twintig minuten per dag. Hardop! Dan komt het beter binnen!"

Zie ook: www.taalheld.nl/ria

Meer berichten