Nico Haasbroek is nog lang niet klaar met zaken die niet deugen. Foto: Caro Linares.
Nico Haasbroek is nog lang niet klaar met zaken die niet deugen. Foto: Caro Linares.

‘In een stad als Rotterdam gebeuren voortdurend dingen die het daglicht niet kunnen verdragen’

Algemeen 484 keer gelezen

Rotterdam - “In een stad als Rotterdam gebeuren voortdurend dingen die het daglicht niet kunnen verdragen”, aldus journalist, schrijver en docent Nico Haasbroek. En de voormalig hoofdredacteur van RTV Rijnmond en het NOS Journaal is nog lang niet klaar met al die zaken die niet deugen. Komende weken gaan we met hem op zoek naar Rotterdamse schandalen van toen. En van nu.

Door Nico Haasbroek en Emile van de Velde

Aan wat voor zaken denk je?

“Ik moet denken aan wat zich allemaal in de haven afspeelt, aan het bombardement in de Tweede Wereldoorlog, maar ook aan dingen die op het stadhuis fout gaan en gingen, de verwevenheid tussen de onder- en bovenwereld, Perron Nul, het ss Rotterdam, het Kuip-schandaal. Het is te veel om op te noemen.”

Hoe wil je dat soort zaken aan het licht gaan brengen?

“Eind vorig jaar ontstond het idee om allerlei personen die beroepshalve met onthullingen, affaires en schandalen bezig zijn, te interviewen. Ik dacht in eerste instantie aan research-journalisten, wetenschappelijke onderzoekers, rechercheurs, financiële experts, archiefmedewerkers, ombudsmannen en klokkenluiders. De vragen die daarbij spontaan opborrelden, lagen voor het oprapen: ‘Wat is jouw grootste Rotterdamse onthulling?’ ‘Hoe ben je daarbij te werk gegaan?’ ‘Wat is er mee gebeurd?’ ‘Wat is in jouw ogen het grootste Rotterdamse schandaal, en waarom?’ ‘Welke affaire verdient speciale aandacht?’ Enzovoort, enzovoort.”

Hoe had jij als hoofdredacteur in Rotterdam met onthullingen te maken?

“Eerst was dat bij Radio Rijnmond en later bij het blad Nieuw RotterdamIk maakte in de begroting en de programmering ruimte voor achtergrondprogramma’s, zoals Rijnmonds Diep op zaterdagmorgen, trok onderzoeksjournalisten aan en probeerde als playing captain het goede voorbeeld te geven. Verder paste ik bewust nooit censuur toe.”

Wat is jouw grootste Rotterdamse onthulling?

“Dat vind ik een lastige vraag, omdat mij bescheidenheid past en zelfkritiek. Zo vind ik dat we onvoldoende diep gedoken zijn in wat er in de haven allemaal misgaat. Ook vond ik dat het Vrije Volk-duo Geert Jan Laan en Rien Robijns met veel betere onthullingen kwam dan wij als beginnend radiostation. Verder is de vraag waar je het succes van een onthulling aan moet afmeten? Het belangrijkste lijkt mij dat een onthulling aan een foutieve praktijk een einde maakt.”

Je draait eromheen. Ik vroeg naar jouw grootste onthulling?

“Ik twijfel tussen Eurodrugs en De Middellandman. Bij Eurodrugs vergeleken we de drugsproblemen en het gevoerde beleid in Rotterdam met zes andere Europese steden en al onderzoekende ontdekten we dat er vooral sprake was van een gedoogbeleid omdat er kon worden geprofiteerd van de enorme hoeveelheid crimineel kapitaal die in het legale geldcircuit werd teruggesluisd. Die serie was zoveel op Radio Rijnmond te horen als in het AD te lezen. “

En De Middellandman?

“De Middellandman was mijn reactie op de onthullingen die een gevolg waren van datalekken en uitkomsten van zogenaamde WOB-procedures, waarbij overheden gedwongen worden interne informatie openbaar te maken. Ik wilde anders te werk gaan door mij honderd dagen intensief in mijn eigen woonomgeving, de wijk Middelland, te verdiepen via het schrijven van een dagboek, het maken foto’s, het organiseren van debatten, het maken van tv-series voor Open Rotterdam en het ontwikkelen van een toekomstvisie voor de buurt. Het staat beschreven en gedocumenteerd in het boek De Middellandman.”

Wat is in jouw ogen het grootste Rotterdamse schandaal?

“Daar ben ik nog niet uit. Er spoken drie thema’s door mijn hoofd. De haven, de vermenging van boven- en onderwereld en het thema volkshuisvesting en ruimtelijke ordening. In de haven gaat heel veel mis. Het nieuws gaat nu vooral over drugsvangsten, maar hoeveel komt er daarvan niet boven water? En hoe zit het met wapenhandel en andere omstreden producten? Maar het gaat in de haven ook om milieu- en veiligheidskwesties waar Radio Rijnmond als rampenzender mee te maken had. 

En verder?

“Het tweede punt is hoe onder- en bovenwereld met elkaar om gaan. Over dat onderwerp hebben we ooit de komische serie ‘Piepers’ uitgezonden, die voor een deel gebaseerd was op feitelijk onderzoeksmateriaal van een journalist van het Rotterdams Nieuwsblad. Dat vertelden we er niet bij, maar het stadhuis deed in zijn broek omdat ze wisten wat er wel en niet waar was. Toen een foute familie onze studio aan de Delftsestraat wilde kopen, kon of wilde de gemeente daar geen stokje voor steken. Dat zal ik nooit vergeten. Aan veel onroerend goed-deals kleeft een luchtje. Dat brengt mij bij het woonbeleid. Dat gewone Rotterdammers steeds moeilijker hier kunnen wonen, vind ik een grof schandaal. Ik moet dan denken aan het beleid van de woningbouwcorporaties, aan de sloop van de Wielewaal en de Tweebosbuurt, de nieuwe Kuip, het bedreigen van volkstuinen en sportverenigingen om op die locaties te kunnen bouwen. Breek me de bek niet open.”

Wie gaan we komende tijd terugzien in De Havenloods?

“We beginnen met Paul Hofstra. Tot voor kort was hij directeur van de Rekenkamer Rotterdam. Met zijn team schreef hij menig kritisch rapport over de gemeentelijke politiek. Historicus Han van der Horst geeft al jaren commentaar op het nieuws. Hoe kijkt hij tegen de grote kwesties in deze regio aan? Carrie Jansen kennen we vooral als columnist. Op latere leeftijd werd zij advocaat. Ze werd ook bekend doordat ze zich ontfermde over de prostituees van de tippelzone aan de Keileweg. Als laatste noem ik Bas Haan van het tv-programma Nieuwsuur. Hij is een meermaals bekroonde onderzoeksjournalist die over vele misstanden heeft bericht. Maar wat vindt hij als inwoner niet deugen in Rotterdam? De enige die tot nu toe geen behoefte had om aan onze serie mee te werken is de vertrekkende gemeentelijke Ombudsman Anne Mieke Zwaneveld. Zij schreef: “Ik denk niet dat ik u veel interessants te melden heb in het kader van Rotterdamse onthullingen.” Dat verbaast mij van iemand in die functie.

Tips en suggesties voor deze pagina kun je doorgeven via redactie/hl@dehavenloodsmediacentrum.nl of telefoonnummer 06 233 66 745.

Uit de krant