<p>Ineke van Geest, betrokken bij campagne van&nbsp;&nbsp;<a href="https://www.dehavenloods.nl/nieuws/algemeen/1057502/met-tienduizenden-rotterdammers-tegelijk-soep-eten-op-bevrijdin" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Vrijheidssoep</a>.</p>

Ineke van Geest, betrokken bij campagne van  Vrijheidssoep.

(Foto: Naomi van Heck)

‘Niemand is vrij, tot iedereen vrij is’

Rotterdam - Ineke van Geest (85) vluchtte in 1946 als tienjarig meisje met haar zwangere moeder en broertje uit Sumatra naar Nederland. Haar jeugd in Nederlands-Indië vormt de basis van haar leven. Ze werd met haar familie gevangen gehouden in jappenkampen. Toen ze daar uitkwamen, was de Onafhankelijkheidsoorlog van Indonesië al begonnen. Ineke is onze Rotterdammer van de Week.

door Anne Klapmuts van indebuurt.nl/rotterdam

Voelt u zich hier thuis?

“Ik ben nogal een verhuizer: ik woon nu drie jaar in mijn huidige huis en dat was mijn zevenentwintigste verhuizing. Op een gegeven moment heb ik het weer gezien op een plek. Ik ben voor de vijfde keer terug in Rotterdam. Ik ben een wereldburger en zoek altijd naar wat er nog meer te zien is.”

Komt dit door uw jeugd?

“Dat denk ik wel. Je neemt jezelf en je geschiedenis natuurlijk mee. Ik kom niet uit Nederland, ik woon hier. In de tropen kom ik thuis, zeker op Sumatra: dat is mijn land.”

“Ik heb me veel verdiept in de eerste jaren van een mensenleven en wat die betekenen voor de rest van je leven. Die beginjaren zijn echt je basis. Ik heb eigenlijk geen geboorteland, vandaar mijn ‘on-honkvaste’ leven. In eerste instantie heb ik erg mijn best gedaan om me aan te passen. Maar ik heb andere verhalen, een andere geschiedenis. Ik hoef me niet verder aan te passen.”

Wat is vrijheid voor u?

“Voor de campagne van Vrijheidssoep heb ik één zin opgenomen: ‘Ik voel mij vrij als een vogel in de lucht en als een vis in het water.’ Hierbij heb ik niet genoemd wat er tussen zit, namelijk de aarde. Volgens mij is hier geen vrijheid te beleven. We zijn zo gekooid en gekaderd door wetten. Kijk maar om je heen. We zijn allemaal gevangen in de kooi van de samenleving. Die vogel en die vis zijn droombeelden voor mij: daar komen wij nooit aan toe.”

“Als ik aan die vogel denk, voel ik me prettig. Ik ben gek op het water, dus als ik aan het zwemmen ben, voel ik me vrij. Maar ik moet weer op de kant. Daar mag ik niet in mijn blootje naar huis lopen en moet ik me aan de verkeersregels houden. Begrijp me niet verkeerd, sommige regels zijn zeer terecht. Maar we zijn er in doorgeslagen. Alles is zo aangeharkt, niemand staat mij toe om bepaalde handelingen te verrichten die niet mogen. Er is hier niks meer te ontdekken. Ik heb veel gereisd en ben op plekken geweest waar ze nog veel meer met de natuur in contact staan. Als mensen meer samenzijn met de natuur, heerst er meer vrijheid.”

Heeft u zich ooit vrij gevoeld?

“Niemand is vrij, tot we allemaal vrij zijn. Zolang mijn buurvrouw nog etnisch geprofileerd wordt door de toeslagenaffaire, kennen we geen vrijheid. Ik wil graag geloven dat mensen zeggen: ‘ik voel me vrij als ik mezelf kan zijn.’ Het woord als maakt het onmogelijk.”

Hoe laten we elkaar vrij zijn?

“Het zou kunnen helpen dat de vrouwelijke rol in onze maatschappij groter wordt. Het is nu allemaal heel mannelijk; de regering, de politiek. Kijk naar de persconferenties rondom corona: twee kerels en een vrouw mag het vertolken. Ze had net zo goed thee kunnen inschenken. Vrouwen hebben meer gevoel voor empathie, ze snappen wat er leeft tussen ons. Vrouwen geven ten slotte leven. Mannen baren niet, maar bemoeien zich wel - voor mij in negatieve zin - met mijn leven. Daar moet een evenwicht in komen. Als de vrouwelijke waarden wat meer de aandacht krijgen, gaan we de goede kant op.”

Denkt u dat het begrip vrijheid van betekenis is veranderd, de afgelopen decennia?

“Het heeft allemaal met ervaring te maken. In Nederland waren er bevrijdingsfeesten. Die heb ik niet meegemaakt, want in Indië was de volgende oorlog al begonnen. Bevrijdingsdag zegt mij daarom niet zoveel. Ook voor jongere generaties merk ik dat ze niet doorhebben wat de dag betekent. Ze denken: leuk, er is een festival. Ze weten niet hoe het is om gevangen te zijn. Precies om die reden vind ik het belangrijk om mijn verhaal te vertellen. Mijn boeken gaan niet over mij, maar over mijn geschiedenis.”

“Wat betreft het begrip zit er een verschil tussen vrijheid hebben of vrij zijn. Vrijheid hebben is alles kunnen doen wat je wilt, op vakantie gaan enzovoort. Vrij zijn is dat je kunt zijn wie je bent. Mijn hoop is dat we het bereiken: vrijheid voor iedereen.”

Over haar jeugd in de oorlog en Nederlands-Indië heeft Ineke twee boeken geschreven. Haar derde boek staat net op papier en ligt nu bij de uitgever. 

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden