<p>Ildiko Boronkay bedacht samen met FittingSize en SWeDoRo een mondkapje voor auditief beperkten. (Foto: Cathelijne Beijn)</p>

Ildiko Boronkay bedacht samen met FittingSize en SWeDoRo een mondkapje voor auditief beperkten. (Foto: Cathelijne Beijn)

Liplezen is lastig met een mondkapje (maar je kunt een raampje voor je mond doen)

Rotterdam - We balen allemaal van de mondkapjesplicht, maar voor dove of slechthorende mensen is een mondbedekking extra irritant. Want liplezen, dat is er met een afgesloten mondkapje niet meer bij. Daarom ontwikkelde Ildiko Boronkay samen met FittingSize en SWeDoRo (Stichting Welzijn Doven Rotterdam) een mondkapje met een doorzichtig raampje voor je mond.

door Cathelijne Beijn

Mensen met een auditieve beperking kunnen natuurlijk gebarentaal gebruiken, maar ze hebben daarnaast ook mimiek en liplezen nodig om miscommunicatie te voorkomen”, legt Gera Vonk-Huisjes uit, vrijwilliger bij SWeDoRo. Gera kreeg als jong meisje hersenvliesontsteking en is sindsdien doof. “De doorzichtige mondkapjes die Ildiko heeft ontworpen zijn voor ons ideaal.” Dus een doorzichtig spatscherm dat bijvoorbeeld gebruikt wordt in de zorg, volstaat dat niet? “Natuurlijk, die kun je ook gebruiken. Maar met zo’n scherm mag je bijvoorbeeld niet in het openbaar vervoer. Daarbij voldoen deze doorzichtige mondkapjes aan de behoeftes die auditief beperkten hebben. Zo zijn er aan een aantal modellen strikjes gemaakt, in plaats van elastiekjes voor achter je oor. Erg handig voor mensen met bijvoorbeeld een gehoorapparaat.”

Worden dove of slechthorende mensen door de overheid wel goed geïnformeerd over corona en het gebruik van mondkapjes? Gera vindt van wel. Iedereen kent inmiddels gebarentolk Irma Sluis van het NOS Journaal, die door haar vertalingen van Rutte’s persconferenties mateloos populair werd. Mede door haar is het aantal aanmeldingen voor de opleiding doventolk omhoog geschoten. “Je kunt het bijna niet bevatten, maar gebarentaal was lange tijd verboden,” zegt Gera. “Je moest je als dove maar aanpassen en leren liplezen. Gebarentaal werd gezien als een primitieve apentaal.” Tot de jaren tachtig was liplezen de norm, en werd logopedie gebruikt om te leren communiceren. Maar sinds oktober van dit jaar is gebarentaal dan eindelijk wettelijk erkent als officiële taal. “Een mijlpaal. Hier hebben we dertig jaar hard voor gestreden.” Het standaard inzetten van een gebarentolk tijdens crisiscommunicatie is overigens ook vrij nieuw en gebeurt pas sinds de tramaanslag in Utrecht in 2019. Nu is er nog een laatste slag te slaan. “Live ondertiteling zou een goede laatste stap zijn om crisisinformatie voor iedereen toegankelijk te maken. Want niet iedereen die doof of slechthorend is heeft gebarentaal geleerd.”

Tekst gaat verder onder de foto.

Met dit doorzichtige mondkapje kun je prima liplezen. (Foto: SWeDoRo)

Terug naar de speciale mondkapjes. “Het idee ontstond nadat ik en de mensen met wie ik praatte telkens hun mondkapjes op en af moesten doen om te kunnen liplezen”, zegt Ildiko. Super onhandig, dus schakelde zij een vriendin in die coupeuse is. “Samen hebben we dit mondkapje met een venster ontwikkeld. We hebben ‘m telkens zo aangepast tot ie perfect was. Nu is het kapje er in verschillende stofjes, en voldoet het aan alle eisen. En je kunt ze gewoon wassen.” De reacties van de gebruikers zijn lovend. Vooral de pasvorm en kwaliteit van de doorzichtige mondkapjes vallen goed in de smaak. En ondanks het plastic is er geen belemmering bij het ademen. “Het raampje kan natuurlijk wel beslaan. Maar dat los je gemakkelijk op door het even schoon te maken met een brillenspray of wat afwasmiddel. Net als je doet bij een duikbril.”

Meer informatie over de doorzichtige mondkapjes vind je op www.swedoro.nl.
Met dank aan gebarentolk Lydia Vonk.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden